Κυριακή, 16 Μαρτίου 2014

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ


ΑΓ.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
ΑΓ.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ

Η τρίκλιτη βασιλική της Αγίας Παρασκευής Χαλκίδας, δεσπόζει μέσα σε ότι απέμεινε από τη μεσαιωνική πόλη της Χαλκίδας, το «Κάστρο».
Παρά το μεγάλο μέγεθός της σε σύγκριση προς τα διατηρούμενα ακόμη χριστιανικά μνημεία της Ελλάδας, με μέγιστο μήκος 38,40 μέτρων και
πλάτος 19,90 μέτρων, παρουσιάζει μια ιδιαίτερα λιτή εικόνα, είτε εξωτερικά, είτε εσωτερικά, όταν στεκόμαστε στο κεντρικό κλίτος.

 Μια σχολαστικότερη παρατήρηση όμως, και ιδιαίτερα η επίσκεψη στο ιερό και στα παρεκκλήσια, μεταβάλουν ριζικά την αρχική εντύπωση,
αποδεικνύοντας ότι διατηρούνται σημαντικά και αρκετά δείγματα από τις αλλεπάλληλες ανακαινίσεις ενός μνημείου που υπήρξε πάντα σε
χρήση, εξυπηρετώντας τις θρησκευτικές ανάγκες του χριστιανικού, ορθόδοξου και ρωμαιοκαθολικού, αλλά και του μωαμεθανικού πληθυσμού
της πόλης, ακολουθώντας τις ιστορικές περιπέτειες της Χαλκίδας. Ο κυρίως ναός αποτελείται από τρία ξυλόστεγα κλίτη, που τα διαχωρίζουν
οι δύο όμοιες μεταξύ τους κιονοστοιχίες. Οι τελευταίες πάλι δεν είναι ομοιόμορφες, αλλά αποτελούνται από ένα δυτικότερο τμήμα και ένα
ανατολικότερο, που τα χωρίζει μεγάλος πεσσός. Το δυτικότερο τμήμα της τοξοστοιχίας είναι «διώροφο». Ευρύς (5,65μ.) ξύλινος γυναικωνίτης
ή υπερώο προσκολλημένο στον δυτικό τοίχο, με άνετα κλιμακοστάσια στα πλάγια κλίτη, εκτείνεται σε όλο το πλάτος του ναού.

 Ο δυτικός τοίχος είναι μεταγενέστερη κατασκευή και η βασιλική προεκτεινόταν προς τα δυτικά. Όντως εξετάζοντας το πολεοδομικό διάγραμμα του 1840, γίνεται φανερό ότι πριν από το σεισμό του 1853 το κεντρικό κλίτος προεκτεινόταν σαν νάρθηκας, κατά έξι και μισό μέτρα, και μάλιστα
σε όλο του το ύψος, αφού ο νέος δυτικός τοίχος σχεδόν ενσωμάτωσε ένα από τα ζευκτά της στέγης. Όσον αφορά τα πλάγια κλίτη ήταν και
αυτά μακρύτερα. Η ανατολική περιοχή της βασιλικής είναι θολοσκέπαστη και αποτελείται από το ιερό και δύο παρεκκλήσια, από τα οποία το βόρειο είναι τετράγωνο και αποτελεί το ισόγειο μεγάλου κωδωνοστασίου, ενώ το νότιο είναι επίμηκες. Πρέπει να διαβούμε τα βημόθυρα των παρεκκλησίων για να διαπιστώσουμε ότι από την φράγκικη φάση της βασιλικής διατηρούνται πολύ περισσότερα στοιχεία από όσα θα μπορούσαμε να εικάσουμε από το εξωτερικό του ναού ή από το κεντρικό κλίτος.

Στο μνημείο μετά την αναγνώριση των νεότερων επεμβάσεων του 19ου και 20ου αιώνα, αξίζει να αναφερθεί ότι σώζονται αρχαιότερα λείψανα τόσο από την παλαιοχριστιανική και μεσοβυζαντινή περίοδο όσο και από την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Άποψη Ναού Αγίας Παρασκευής
Ο ναός πρέπει δε να διατηρήθηκε σε πολύ καλή κατάσταση επί τουρκοκρατίας αφού έγινα διάφορες επεμβάσεις θεωρούμενος «Τζαμί του
Μωάμεθ του Πορθητή».

Η Αγία Παρασκευή μπορεί με ευκολία να χαρακτηριστεί βενετική βασιλική συγκρινόμενη με σημαντικότερους ναούς της Βενετίας της ίδιας περιόδου, ενώ οι οικοδομικές τις λεπτομέρειες την εντάσσουν χωρίς αμφιβολία σε αυτή την παράδοση. Δεν απουσιάζει ούτε το σύστημα
δεσιών ή δοκών σε ποικίλες στάθμες ή μορφές, που λειτουργούσε διαφραγματικά από στατικής απόψεως, αποδεικνύοντας ότι οι αρχιτέκτονες
του ναού είχαν άριστη γνώση του τρόπου οικοδόμησης σε ιδιαίτερα σεισμοπαθή περιοχή, ούτε η εξαιρετική διατήρηση των ξύλινων στοιχείων,μεγάλο μυστικό των Βενετών αρχιτεκτόνων.