Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη, 1 Απριλίου 2014

Χωρίς εσένα, ω Ελλάδα, τι θα ήταν ο κόσμος…

 
Χωρίς εσένα, ω Ελλάδα, τι θα ήταν ο κόσμος…

Του Χρήστου Πασαλάρη -

Την ώρα που γράφονταν οι γραμμές αυτές ξεκινούσε στη Βουλή, (με προβλεπόμενο άνωθεν θετικό αποτέλεσμα), η συζήτηση του «θηριώδους» πολυνομοσχεδίου από την ψήφιση του οποίου, τα μεσάνυκτα σήμερα, θα εξαρτηθεί και η περιβόητη «δόση». Την οποία θα «ευλογήσουν» μεθαύριο στις Βρυξέλλες οι ξένοι «προστάτες» μας που άλλο δεν θέλουν από το να κρατάνε δέσμια τη δόλια Ελλάδα!...

Μεθαύριο λοιπόν θα ματώσει ακόμη μια φορά η εθνική πληγή του ξένου δανεισμού, που-ας μη το ξεχνάμε- ξεκίνησε τη διετία 1824-25 με εκείνα τα ληστρικά δάνεια από την τότε «προστάτιδα» Αγγλία (τα οποία φαγώθηκαν καθ΄ οδόν προς την Ελλάδα. Συνεχίστηκαν εναλλασσόμενα με τρεις πτωχεύσεις ως το 1893 και κορυφώθηκαν επί των ημερών της Τρόικας, έτσι που σήμερα η πατρίδα να χρωστά 320 δις, αλλά οι κυβερνήσεις της τετραετίας να θριαμβολογούν ότι… την έσωσαν από τη χρεωκοπία!...

Οι νέοι πολιτικοί που θα πάρουν αύριο-μεθαύριο τα γκέμια ας είναι από τώρα καλά διαβασμένοι για τις περιπέτειές του έθνους. Οι περισσότερες οφείλονται στις εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες, συνήθως υπόδουλες στην ξενοκρατία, όπως άλλωστε και η σημερινή.

Και με την ευκαιρία ας θυμούνται ότι η 31η Μαρτίου είναι σημαδιακή ημερομηνία γιατί στοίχισε στην πατρίδα μια από τις μεγαλύτερες καταστροφές της ιστορίας της. Τη θυμίζω γιατί και εκείνη η τραγωδία οφείλεται στον εθνικό διχασμό, δηλαδή στο προσφιλές σπορ του λαού μας από αρχαιοτάτων χρόνων. Που το ζούμε και σήμερα…

Σαν χθες λοιπόν, στις 31 Μαρτίου του 1946, την ώρα που ο διχασμένος λαός μας οδηγείτο στις πρώτες μεταπολεμικές κάλπες, ξεκινούσε ο μεγαλύτερος και πιο αιματηρός εμφύλιος πόλεμος (του 1946-49), με ξαφνική επίθεση του καπετάν Υψηλάντη (Αλέξανδρου Ρόσιου) στο Λιτόχωρο. Στις εκλογές εκείνες η ηγεσία του ΚΚΕ, υπό τον Νίκο Ζαχαριάδη, είχε επιλέξει την ΑΠΟΧΗ, λάθος ομολογημένο πολύ αργότερα από την ηγεσία του κόμματος, δεδομένου ότι, παρά τις τότε ανώμαλες συνθήκες, η Αριστερά θα έβγαζε κάπου 100 βουλευτές.

Ήμουν τότε δόκιμος συντάκτης του «Ριζοσπάστη», μαζί με τον Γλέζο, τον Λιναρδάτο, τον Τσαλόγλου, τον Κυριαζίδη και άλλους. Αρχισυντάκτες μας ο Καβαφάκης και ο Γρηγοριάδης και διευθυντής ο Καραγιώργης, σφόδρα αντίθετος με την «αποχή». Λίγες μέρες πριν, στις 17 Φεβρουαρίου, είχε συνέλθει η περιβόητη 2η ολομέλεια του ΚΚΕ όπου ο Ζαχαριάδης αποφάσισε την αποχή και –εννοείται μυστικά- την έναρξη ένοπλου αγώνα. Απόφαση που η δημοσίευσή της μας είχε απαγορευθεί. Ο ίδιος ο Ζαχαριάδης έφυγε για την Πράγα όταν ο Υψηλάντης επετέθη στο Λιτόχωρο ,όπου και πυροδότησε τον χειρότερο εμφύλιο της νεώτερης ιστορίας...

Εκτός από τους 40.000 νεκρούς και τις τεράστιες καταστροφές η πατρίδα γνώρισε τότε μια πρωτόγνωρη πολιτική αστάθεια με 10 κυβερνήσεις συνασπισμού ως τον Μάρτιο του 1950, λόγω πολυκομματισμού και εθνικής διχόνοιας. Φαινόμενα που βιώνουμε και σήμερα με άγνωστες προς το παρόν συνέπειες, αλλά και με –ευτυχώς αναίμακτο- παραταξιακό αλληλοσπαραγμό, την ώρα που η πατρίδα θα ήθελε να βάζουμε όλοι μαζί πλάτη στα μεγάλα εθνικά θέματα… Θα γλυτώναμε από τα δεσμά του ΔΝΤ αν ο Γιωργάκης τα είχε βρει με τον Καραμανλή, αλλά…

Είναι λοιπόν να μη θυμάται κανείς εκείνη τη φράση του Μπίσμαρκ, καγκελάριου της Γερμανίας τον Μάρτη του 1890, που του είχε ξεφύγει σε επίσημη ομιλία του: «Αν οι Έλληνες δεν τρωγόντουσαν μεταξύ τους θα κατακτούσαν τον κόσμο»!..

Το βέβαιο σήμερα είναι ότι το παλαιό πολιτικό σύστημα κλείνει οριστικά την αμαρτωλή διαδρομή του, επί τέλους όμως με κάποιες χρήσιμες για την πατρίδα μεταρρυθμίσεις, όσο και αν αυτές ξεσηκώνουν αντιδράσεις στα κατεστημένα συμφέροντα. Οι άνθρωποι της εξουσίας, άθελά τους, στρώνουν το έδαφος για όποιους θα τους διαδεχθούν. Και δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι αυτοί θα προκύψουν από το οργανωμένο πολιτικό σύστημα. Οι αλλαγές που θα ζήσουμε αμέσως μετά τις τρεις εκλογές θα είναι πρωτόγνωρες, θυμηθείτε το!..

Ως τότε όμως ας αισιοδοξήσουμε με τα λόγια του μεγάλου Γερμανού ποιητή Φρίντριχ Σίλλερ που έγραψε την περίφημη «Ωδή τα χαράς» -σημερινό ύμνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης- και που μελοποίησε ο Μπετόβεν στην 9η συμφωνία του. Λόγια που δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τις αγριοφωνάρες της Μέρκελ και του Σόιμπλε, αλλά που τις ακούν έντρομοι οι προσκυνημένοι της εξουσίας…

Έγραψε λοιπόν ο Σίλλερ εκείνα τα χρόνια: « Έλληνα, όπου και αν γυρίσω τη σκέψη μου, όπου και αν στρέψω την ψυχή μου, μπροστά μου σε βρίσκω. Τέχνη λαχταρώ, ποίηση, θέατρο, επιστήμη, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, ιατρική, δημοκρατία, ισονομία, ισοπολιτεία, ό,τι και αν αναζητώ, μπροστάρης είσαι εσύ και αξεπέραστος»!.. Για να κλείσουμε, θέλετε και μια φράση του Βίλελμ Μύλερ, άλλου μεγάλου Γερμανού ποιητή, που ταιριάζει γάντι στο σημερινό «Γιουρογκρούπ»; Θαυμάστε την:

«Χωρίς ελευθερία τι θα ήσουνα, ώ Ελλάδα! Χωρίς εσένα, Ελλάδα,τι θα ήταν ο κόσμος!»…


Ch.Passalaris@hotmail,com
http://www.elzoni.gr

Παρασκευή, 28 Μαρτίου 2014

Δέκα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια του κόσμου

Δέκα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια του κόσμου

Σας παρουσιάζουμε τη λίστα με τα 10 από τα πιο αινιγματικά άλυτα μυστήρια και κώδικες όλου του κόσμου.

Η αγωνία για το χαμένο αεροσκάφος των μαλαισιανών αερογραμμών συνεχίζεται για 15η μέρα. Και όσο οι έρευνες για την ανίχνευση του Μπόινγκ συνεχίζονται, εμείς σας θυμίζουμε 10 παλαιότερα, άλυτα μυστήρια που συνέβησαν στον πλανήτη μας.

1. Το χειρόγραφο Voynich

Το χειρόγραφο πήρε το όνομά του από τον πολωνικής καταγωγής αμερικανό βιβλιοπώλη και παλαιοπώλη, Wilfrid M. Voynich, ο οποίος το απέκτησε το 1912. Το εν λόγω χειρόγραφο είναι ένα λεπτομερές βιβλίο 240 σελίδων, γραμμένο σε μια γλώσσα που παραμένει και σήμερα εντελώς άγνωστη. Οι σελίδες του είναι γεμάτες με πολύχρωμα σχέδια, παράξενα διαγράμματα, περίεργα γεγονότα και φυτά που δεν θυμίζουν κανένα γνωστό είδος, συμβάλλοντας έτσι στην ίντριγκα του εγγράφου και στη δυσκολία αποκρυπτογράφησης.

Ο συγγραφέας του χειρογράφου παραμένει επίσης άγνωστος, αλλά η χρονολόγηση του άνθρακα αποκάλυψε ότι οι σελίδες του έγιναν κάποια στιγμή μεταξύ του 1404 και του 1438. Έχει τον τίτλο του «πιο μυστηριώδους χειρόγραφου στον κόσμο”.

Οι θεωρίες αφθονούν σχετικά με την προέλευση και τη φύση του χειρογράφου. Κάποιοι πιστεύουν ότι γράφτηκε για την αντιμετώπιση θεμάτων υγείας στη μεσαιωνική ή στην πρώιμη σύγχρονη ιατρική. Πολλές από τις φωτογραφίες βοτάνων και φυτών υπαινίσσονται ότι πρόκειται για κάποιο είδος εγχειριδίου για έναν αλχημιστή. Κάποιοι ισχυρίζονται ακόμα ότι ενδέχεται το βιβλίο να είναι εξωγήινης προέλευσης.

Αυτό στο οποίο οι περισσότεροι θεωρητικοί συμφωνούν είναι το ότι αποκλείεται να πρόκειται για φάρσα, λαμβάνοντας υπόψη τον χρόνο, τα χρήματα και τις λεπτομέρειες που χρειάστηκαν για να γίνει.

2. Ο αλγόριθμος Beale

Ο αλγόριθμος κρυπτογράφησης Beale περιλαμβάνει τρία κρυπτοκείμενα που υποτίθεται ότι αποκαλύπτουν την τοποθεσία ενός από τους μεγαλύτερους κρυμμένους θησαυρούς στην ιστορία των ΗΠΑ: χιλιάδες λίρες από χρυσό, ασήμι και κοσμήματα. Η ύπαρξη του θησαυρού αρχικά “εντοπίστηκε” από έναν μυστηριώδη άνδρα με το (γνωστό) όνομα Thomas Jefferson Beale, το 1818 στο Κολοράντο.

Από τα τρία κρυπτοκείμενα, μόνο το δεύτερο αποκωδικοποιήθηκε. Έχει ενδιαφέρον ότι η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ ήταν το κλειδί για να γίνει η αποκρυπτογράφηση. Πρόκειται για ένα περίεργο γεγονός, δεδομένου ότι ο Beale μοιράζεται το όνομά του με τον συγγραφέα της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας.

Το “σπασμένο” κείμενο αποκαλύπτει μεν την κομητεία όπου ο θησαυρός θάφτηκε: το Bedford County στη Βιρτζίνια, αλλά η ακριβής θέση του είναι πιθανόν κωδικοποιημένο σε έναν από τους δύο υπόλοιπους αλγόριθμους κρυπτογράφησης. Μέχρι σήμερα, κυνηγοί θησαυρών εξακολουθούν τις εκσκαφές στην περιοχή (συχνά παράνομα) για τα λάφυρα.

3. Ο δίσκος της Φαιστού

Το μυστήριο του δίσκου της Φαιστού είναι μια ιστορία από τα μέρη μας. Ανακαλύφθηκε από τον ιταλό αρχαιολόγο Luigi Pernier το 1908 στο μινωικό ανάκτορο της Φαιστού. Ο δίσκος είναι κατασκευασμένος από ψημένο πηλό και περιέχει μυστηριώδη σύμβολα που ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν μια άγνωστη μορφή ιερογλυφικών. Πιστεύεται ότι έχει σχεδιαστεί κάποια στιγμή κατά τη δεύτερη χιλιετία π.Χ.

Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι τα ιερογλυφικά μοιάζουν με τα σύμβολα της Γραμμικής Α και της Γραμμικής Β, που χρησιμοποιούνταν κάποτε στην αρχαία Κρήτη. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι και η Γραμμική Α διαφεύγει αποκρυπτογράφησης.

Σήμερα, ο δίσκος παραμένει ένα από τα πιο διάσημα αινίγματα της αρχαιολογίας.

4. Η επιγραφή του Shugborough

Εκ πρώτης όψεως, αυτό το μνημείο από τον 18ο αιώνα στο Staffordshire της Αγγλίας, δεν έχει κάτι το παράξενο. Όμως, με μια πιο προσεκτική ματιά, ο παρατηρητής θα δει μία μυστηριώδη επιγραφή: DOUOSVAVVM.

Εδώ και 250 χρόνια, κανείς δεν έχει καταφέρει να εξηγήσει τι σημαίνουν αυτά τα γράμματα. Παρ’ όλο που η ταυτότητα του ανθρώπου που χάραξε την επιγραφή παραμένει άγνωστη, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι ο εν λόγω κώδικας θα μπορούσε να αποτελεί σημαντικό κωδικοποιημένο μήνυμα του Τάγματος των Ναϊτών σχετικά με την τοποθεσία του Ιερού Δισκοπότηρου.

Πολλά μεγάλα μυαλά του παρελθόντος, όπως ο Κάρολος Ντίκενς και ο Κάρολος Δαρβίνος, επιχείρησαν να σπάσουν τον κώδικα, ανεπιτυχώς όμως.

5. H υπόθεση Tamam Shud

Πρόκειται για μια υπόθεση γεμάτη μυστήριο που εκτυλίχθηκε στην Αυστραλία. Ένα πτώμα ξεβράστηκε στις ακτές του Somerton στην περιοχή Αδελαΐδα, το 1948. Το θύμα δεν αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, δεν έφερε κανένα τραύμα και δεν βρέθηκε δηλητήριο στον οργανισμό του. Κανείς δεν γνωρίζει πώς πέθανε. Το μόνο στοιχείο που βρέθηκε πάνω του ήταν ένα σημείωμα με τις λέξεις “Tamam Shud”, (τετέλεσται). Η φράση ήταν απόσπασμα από ένα βιβλίο με ποιήματα του Ομάρ Καγιάμ, το οποίο βρέθηκε κοντά στο πτώμα. Μέσα στο βιβλίο οι αρχές βρήκαν ένα κωδικοποιημένο μήνυμα που ακόμα δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί και η υπόθεση παραμένει άλυτη.

6. Το εξωγήινο σήμα Wow!

Στις 15 Αυγούστου του 1977, ένας εθελοντής του προγράμματος για την αναζήτηση της εξωγήινης νοημοσύνης SETI, Jerry Ehman, μάλλον έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έλαβε ένα μήνυμα εκ προθέσεως από έναν εξωγήινο κόσμο.

Ο νεαρός αστρονόμος καθόταν αναπαυτικά μπροστά στις οθόνες του ραδιοτηλεσκόπιου στον σταθμό παρατήρησης του σύμπαντος “Μεγάλο Αυτί” στο Οχάϊο των ΗΠΑ, όταν ξαφνικά ο υπολογιστής άρχισε να καταγράφει την έλευση κάποιου σήματος. Ο Ehman, ‘εκπληκτος, σημείωσε τη λέξη “Wow!” στην αρχική εκτύπωση του σήματος, το οποίο είχε διάρκεια ολόκληρα 72 δευτερόλεπτα.

Μέχρι σήμερα, κανείς δεν γνωρίζει τι είχε προκαλέσει το σήμα.

7. Τα γράμματα Zodiac

Ο λόγος για μια σειρά τεσσάρων κρυπτογραφημένων μηνυμάτων που πιστεύεται ότι έχουν γραφτεί από τον διάσημο Zodiac Killer, έναν κατά συρροή δολοφόνο, ο οποίος τρομοκρατούσε τους κατοίκους του San Francisco Bay Area στα τέλη του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Οι επιστολές πιθανόν γράφτηκαν ως ένας τρόπος να κοροϊδέψει τους δημοσιογράφους και την αστυνομία. Μόνο ένα από τα μηνύματα έχει αποκρυπτογραφηθεί, ενώ τα υπόλοιπα τρία παραμένουν άλυτα.

Η ταυτότητα του Zodiac Killer επίσης παραμένει ένα μυστήριο.

8. Οι κατευθυντήριοι λίθοι της Τζώρτζια

Πρόκειται για ένα τεράστιο κατασκεύασμα από γρανίτη, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του λόφου Elbert County, στην Τζώρτζια των ΗΠΑ. Συχνά αναφέρεται ως το “Αμερικάνικο Στόουνχεντζ”, ένας τίτλος που έχει επίσης αποδοθεί κατά καιρούς σε μια σειρά από άλλες κατασκευές.

Είναι ένα μήνυμα αποτελούμενο από δέκα “νέες” εντολές, οι οποίες είναι χαραγμένες σε οκτώ σύγχρονες γλώσσες, ενώ ένα μικρότερο μήνυμα είναι επίσης χαραγμένο στην κορυφή της κατασκευής, σε τέσσερα αρχαία συστήματα γραφής: βαβυλωνιακά, αρχαία ελληνικά, σανσκριτικά και αιγυπτιακά ιερογλυφικά.

Αν και το μνημείο δεν περιέχει κρυπτογραφημένα μηνύματα , ο σκοπός και η καταγωγή του παραμένουν άγνωστα. Η έλλειψη πληροφοριών δημιουργεί μια ατμόσφαιρα μυστήριου η οποία αφήνει χώρο σε πολλές εκδοχές. Ομάδες όπως οι Ροδόσταυροι και οι Μασόνοι θεωρούνται κατά πολλούς οι πιθανοί κατασκευαστές του.

9. Το Rongorongo

Το Rongorongo είναι ένα σύστημα μυστηριωδών ιερογλυφικών που ανακαλύφθηκε γραμμένο σε διάφορα αντικείμενα στα Νησία του Πάσχα. Πολλοί πιστεύουν ότι αντιπροσωπεύουν ένα χαμένο σύστημα γραφής ή μία πρώτη γραφή και θα μπορούσε να είναι ένας από τις μόλις 3 ή 4 ανεξάρτητες εφευρέσεις της γραφής στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Τα ιερογλυφικά παραμένουν ακατανόητα, και τα αληθινά τους μηνύματα -για τα οποία ορισμένοι πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να προσφέρουν εξηγήσεις σχετικά με την περίπλοκη κατάρρευση του πολιτισμού των Νησιών του Πάσχα- μπορεί να χάθηκαν για πάντα.

10. Το αίνιγμα του Kryptos

To Kryptos είναι ένα μυστηριώδες κρυπτογραφημένο γλυπτό που σχεδιάστηκε από τον καλλιτέχνη Jim Sanborn και βρίσκεται ακριβώς έξω από την έδρα της CIA στο Λάνγκλεϊ της Βιρτζίνια. Πρόκειται για 865 συνολικά χαρακτήρες που δεν βγάζουν κανένα νόημα, που είναι γραμμένοι σε χαλκό πάχους 1,25 εκ.

Ο γλύπτης εμπνεύστηκε το έργο του από την ελληνική λέξη “κρυφός” και θεωρεί ότι είναι ένας στοχασμός στη φύση της μυστικότητας αφού το μήνυμά του είναι εξ ολοκλήρου κρυπτογραφημένο.
Παραπάνω από 20 χρόνια μετά τη δημιουργία του, το μήνυμα αυτό δεν έχει ακόμα αποκρυπτογραφηθεί πλήρως.

Πηγή:http://www.econews.gr

Πέμπτη, 27 Μαρτίου 2014

Σ Α Ρ Α Κ Α Τ Σ Α Ν Α Ι Ο Ι, η ιστορική τους πορεία στο χρόνο...








Γράφει ο Νίκος Ζυγογιάννης -

Οι Σαρακατσιαναίοι είναι ένα αρχαιοελληνικό φύλο. Νομάδες κτηνοτρόφοι, ζούσαν στα βουνά το καλοκαίρι και το χειμώνα στα χειμαδιά (βνά-στράτα-χειμαδιά) διασκορπισμένοι σ' ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα.

Κοιτίδα των Σαρακατσαναίων ήταν η οροσειρά της κεντρικής και νότιας Πίνδου και η Ρούμελη με επίκεντρο τα ΑΓΡΑΦΑ, χώρος που λόγω της γεωφυσικής του κατάστασης ήταν απάτητος, δεν ήταν γραμμένος πουθενά και γι' αυτό κατοικούνταν από αυτόνομους και ελεύθερους ανθρώπους. Ο διασκορπισμός τους από την αρχική κοιτίδα τους προς την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα έγινε επί Τουρκοκρατίας και κυρίως τον 18ο αιώνα, στα χρόνια του Αλή Πασά.

Ως προς το όνομά τους υπάρχουν πολλές και διάφορες ετυμολογίες.
Σύμφωνα με τη Σαρακατσάνικη παράδοση πήραν το όνομά τους από τους Τούρκους.
Όταν έγινε η άλωση της Κων/πολης, οι Σαρακατσαναίοι φόρεσαν μαύρα ρούχα, ως ένδειξη πένθους, και δεν υποτάχθηκαν στον κατακτητή. Οι Τούρκοι τους έβλεπαν στα μαύρα και ανυπότακτους να μετακινούνται συνεχώς(σκηνίτες).
Γι' αυτό τους ονόμασαν «Καρακατσάν» (καρά =μαύρος και κατσ(ι)άν=φυγάς, ανυπότακτος ), δηλ. «μαύροι φυγάδες». Από το Καρακατσάν με παραφθορά προήλθε η λέξη «Σαρακατσάνος».Μια άλλη πιθανή ετυμολογία είναι από την τουρκική λέξη σαράν που σημαίνει «φορτώνειν» ή
σαράι(=κατοικία,κονάκι) και την τουρκική μετοχή κατσιάν=φυγάς,ανυπότακτος, (σαράν + κατσάν = Σαρακατσάνος) γιατί από καιρό σε καιρό φόρτωναν τα πράγματά τους και μετακινούνταν με τα κοπάδια τους και γι' αυτό τους έδωσαν αυτό το όνομα (παρατσούκλι) οι Τούρκοι.

-< Κατοικούμε εδώ από τότε που ο Θεός έφτιαξε αυτόν τον ευλογημένο τόπο με τα βνά και τα ποτάμια,τον ήλιο και το φεγγάρι.Από τότε κρατάει η γενιά μας,έλεγαν οι γερόντοι Σαρακατσάνοι.>-.
Ανεξάρτητα από τις μετακινήσεις τους και τον εναλλασσόμενο τόπο διαμονής τους έχουν τα ίδια ήθη και έθιμα και κυρίως μιλούν την ίδια γλώσσα, την Ελληνική, απαλλαγμένη από ξένα στοιχεία, αναλλοίωτη, που φέρει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της δωρικής διαλέκτου. Το ίδιο αναλλοίωτοι και αμόλυντοι από αλλόφυλες επιμειξίες παρέμειναν και οι Σαρακατσιάνοι, οι «καταλαγαρώτεροι Έλληνες» όπως έγραψε ο Στέφανος Γρανίτσας. Διατήρησαν τα έθιμα, τις συνήθειες και τους κανόνες συμπεριφοράς και διαβίωσης κατά τρόπο πιστό και αυθεντικό. Στηρίχθηκαν στα παραδοσιακά τους έθιμα και στην ελληνική τους ταυτότητα και δεν επέτρεψαν στην περιβάλλουσα αλλοεθνή και ξενόγλωσση κοινωνία να εισβάλλει στη δική τους. Η οικονομική τους ευρωστία και αυτονομία και η διαβίωσή τους σε καλλίτερες υλικές συνθήκες τους οδήγησε, σε μια ουσιαστικά και τυπικά, εσωτερίκευση, τήρηση και εφαρμογή των εθιμικών κανόνων διαβίωσης και κοινωνικής συμπεριφοράς.

Η χρήση μιας και μόνο γλώσσας, της Ελληνικής, αποδεικνύει ότι οι
Σαρακατσιαναίοι είναι διαφορετικοί από τους Βλάχους,( Οι Βλάχοι ή Αρμάνοι,ή Αρωμάνοι,ή Αρμούνοι,ή Αρωμούνοι
της Ελλάδας γνωστοί και με άλλα ονόματα κατά περιοχές:
Κουτσόβλαχοι,Μπουρτσόβλαχοι, Αρβανιτόβλαχοι, κ.λ .ενώ οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται Βλαχόφωνοι Έλληνες) που μιλούσαν εκτός από τα Ελληνικά και τα Βλάχικα. Επειδή η λέξη βλάχος(με β μικρό) χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει τον άνθρωπο που έχει πρόβατα, τον κτηνοτρόφο, τον βοσκό και επειδή η κτηνοτροφική ζωή ήταν κοινό τους στοιχείο, επήλθε σύγχυση πότε ένας βλάχος (=αυτός που έχει πρόβατα, ο κτηνοτρόφος, ο βοσκός) είναι Σαρακατσιάνος και πότε Βλάχος (=Βλαχόφωνο ). Με τη διαφορά όμως ότι οι Σαρακατσαναιοι ήταν καθαροί νομάδες και δεν είχαν πουθενά χωριό, ενώ οι Βλάχοι ζούσαν νομαδικά και ημινομαδικά, ήταν πριν αιώνες εγκαταστημένοι σε χωριά και ασχολήθηκαν και με το εμπόριο, τις τέχνες και τα γράμματα, ενώ οι Σαρακατσάνοι στα μέσα του προηγούμενου αιώνα εγκατέλειψαν το νομαδισμό. Αλλά και στην ενδυμασία, στα ήθη και έθιμα, στον τρόπο ζωής ξεχωρίζουν οι Σαρακατσαναίοι από τους Βλάχους, που δεν έρχονταν σε επιμειξία μεταξύ τους αλλά ούτε και επαγγελματικό αλισβερίσι είχαν..

Ο τρόπος ζωής τους ήταν οργανωμένος με ένα είδος ποιμενικής συνεργασίας, το «Τσελιγκάτο». Είτε βρίσκονταν στα βουνά για ξεκαλοκαιριό, είτε το χειμώνα στα χειμαδιά, αδέρφια, πρωτοξαδέρφια και δεύτερα ξαδέρφια έσμιγαν τα κοπάδια τους σε ένα είδος συνεταιρισμού, για την καλλίτερη παραγωγική συνεργασία και διάθεση των κτηνοτροφικών τους προϊόντων. Αρχηγός του «Τσελιγκάτου» ήταν ο τσέλιγκας ( αρχιποιμένας ), πλούσιος κτηνοτρόφος, με πολλά πρόβατα, που ξεχώριζε για τις ικανότητές του: έξυπνος, δυναμικός, κοινωνικός, ευέλικτος,τολμηρός, έντιμος και δίκαιος...
Αυτός κανόνιζε σχεδόν τα πάντα που είχαν σχέση με το τσελιγκάτο ( ενοικίαση βοσκοτόπων, πώληση γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων, αρνιών, μαλλιών κ.τ.λ.). Είχε όμως και κοινωνικό ρόλο στη στάνη:
συμβούλευε- μαζί με τους γεροντότερους- και έλυνε διαφορές. Όλοι οι σμίχτες είχαν συμμετοχή στα κέρδη και τις ζημιές του κοπαδιού. Του Αγίου Δημητρίου για το καλοκαίρι και του Αγίου Γεωργίου για το χειμώνα έκαναν λογαριασμό και απολογισμό των εσόδων και εξόδων του τσελιγκάτου και πάντα κρατούσαν παραστατικά ( τεφτέρια ). Οι Τσοπαναραίοι ήταν αυτοί που είχαν λίγα ή καθόλου πρόβατα και δεν είχαν δικό τους τσελιγκάτο. Με τα πρόβατα αλλά και τα άλλα ζώα τους έδενε στενή σχέση. Τα φρόντιζαν και τα πρόσεχαν ιδιαίτερα, αφού ήταν γι' αυτούς όλη τους η περιουσία.

Το σπίτι των Σαρακατσαναίων ( το κονάκι ), που το κατασκεύαζαν μόνοι τους, ήταν ένα καλύβι με σάλωμα και ήταν δυο τύπων: α) το ορθό κονάκι ( κωνοειδής καλύβα ), που κατέληγε στην κορυφή του σε σταυρό και είχε στο κέντρο την εστία ( φωτογώνι ) και γύρω-γύρω διασκευασμένους χώρους όπου τοποθετούσαν ρούχα, είδη μαγειρικής κ.τ.λ., ενώ υπήρχε σταθερή θέση για το εικόνισμα β) ο πλάγιος τύπος με δίρριχτη στέγη που κατασκευαζόταν από κορμούς δέντρων, ξύλα ( πελεκούδια ) και κλαδιά ελάτων ( μπάτσες ). Τα «κονάκια», ο οικισμός δηλ. το σύνολο των νομαδικών οικογενειών αποτελούσε τη Στάνη. Στάνη και τσελιγκάτο δεν ταυτίζονταν. Μπορεί μια στάνη να είχε δυο ή περισσότερα τσελιγκάτα. Το αντίστροφο όχι.

Η Σαρακατσάνικη οικογένεια ήταν πατριαρχική. Αυστηρή πειθαρχία και άγραφοι απαρασάλευτοι νόμοι όριζαν τη συμπεριφορά του κάθε μέλους της.
Αρχηγός της οικογένειας ήταν ο άνδρας, ο πατέρας. Στον πατέρα και τη μάνα υπήρχε απόλυτος σεβασμός. Το κορίτσι το χαρακτήριζε η ντροπαλοσύνη, η καλή ανατροφή και ο καλός ψυχικός κόσμος. Το αγόρι έπρεπε να ήταν σεμνό, συγκρατημένο στις πράξεις, τα λόγια και τους τρόπους του. Ο στυλοβάτης όμως της οικογένειας ήταν η γυναίκα, που σήκωνε όλο το βάρος των ευθυνών. Αυτή είχε καθημερινά αναλάβει όλες τις δουλειές του νοικοκυριού ( να φέρει ξύλα, ν' ανάψει φωτιά, να φέρει νερό από τη βρύση με τη βαρέλα, να περιποιηθεί τα παιδιά, να κάμει το νοικοκυριό του κονακιού κ.τ.λ. ), αλλά και τις εξωτερικές δουλειές των προβάτων ( παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, κατασκευή, στρώσιμο, ξέστρωμα μαντριών κ.τ.λ. ).Η ρόκα, για το γνέσιμο του μαλλιού, ήταν η αχώριστη συντροφιά της. Όπου κι αν πήγαινε την είχε μαζί της. Το γνέσιμο του μαλλιού ήταν για τη Σαρακατσάνα ευχαρίστηση και «σκόλη». Εκείνο όμως που την κρατούσε «σκλαβωμένη» ήταν ο αργαλειός. Η Σ. ήταν μια αφανής ηρωίδα της καθημερινής ζωής. Έπρεπε να υπηρετεί την οικογένεια με θρησκευτική ευλάβεια και προσήλωση. Ενέπνεε όμως σεβασμό και έχαιρε εκτίμηση, ιδιαίτερα όταν γίνονταν μητέρα.

Η παιδεία των Σαρακατσάνων ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Οι σκληρές συνθήκες ζωής και οι συνεχείς μετακινήσεις τους στις ορεινές περιοχές δεν επέτρεπαν τη μόρφωση των παιδιών τους σε σχολεία. Κάποια τσελιγκάτα, το καλοκαίρι, με δικά τους έξοδα μίσθωναν δάσκαλο, συνήθως συνταξιούχο, για να δώσει κάποιες γνώσεις στα παιδιά. Τα παιδιά παρακολουθούσαν τα μαθήματα σε μια ειδικά διαμορφωμένη καλύβα, το «δασκαλοκάλυβο». Είχαν όμως μια βαθιά αίσθηση του ελληνικού γλωσσικού οργάνου. Από τις αφηγήσεις τους διαπιστώνει κανείς μια λιτότητα και παραστατικότητα στην έκφραση, ενώ στα τραγούδια τους φαίνεται μια βαθιά αίσθηση του ρυθμού και του μέτρου.

Οι Σαρακατσάνοι ήταν πιστοί χριστιανοί, χωρίς μεγάλη θεωρητική κατάρτιση.
Τελούσαν όμως τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και ένιωθαν δέος για τα μυστήρια, ειδικά του γάμου και της βάπτισης. Τις μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης και τις ονομαστικές γιορτές τις γιόρταζαν με μεγαλοπρέπεια, όπου κι αν βρίσκονταν. Γλεντούσαν συχνά με χορό και τραγούδια. Τα τραγούδια, προϊόν ιστορικής και συναισθηματικής εσωτερίκευσης γεγονότων και καταστάσεων, κατατάσσονται σε
ενότητες: στα κλέφτικα, στα ποιμενικά, της Χαράς ( γάμου ) της αγάπης, του χωρισμού και της ξενητειάς. Οι χοροί τους λεβέντικοι, έχουν την καταγωγή τους στον αρχαίο ελληνικό ρυθμό. Το παίξιμο της φλογέρας - το κατεξοχήν μουσικό όργανο - για το Σαρακατσάνο τσοπάνη ήταν μια ιεροτελεστία. Ιδιαίτερα γλεντούσαν, όταν γίνονταν κάποιος γάμος στο τσελιγκάτο. Ο γάμος μαζί με τη γέννηση των παιδιών αποτελούσε τους δυο κύριους πόλους της Σαρακατσάνικης κοινωνίας. Ο γάμος ήταν ένα κοινωνικό φαινόμενο πολυδιάστατο, με ένα κύκλο πράξεων, στάσεων, συμβόλων και συμπεριφορών. Χαρακτηριστικό του ήταν η ενδογαμία. Κοινωνικός σκοπός του γάμου ήταν η αναπαραγωγή ( γέννηση και ανατροφή παιδιών ) και η κοινωνική κατανομή της εργασίας. Αλλά, και το θάνατο περιβάλουν με ένα κύκλο εκδηλώσεων και πράξεων που φανερώνει ότι ήταν προετοιμασμένοι για το αναπόφευκτο αυτό γεγονός. Στις μετακινήσεις τους, στο ξεκαλοκαιριό ή το χειμαδιό, είχαν πάντα μαζί τους τη νεκροαλλαξιά. Τα τσελιγκάτα συνέβαλαν αποφασιστικά στους αγώνες της ανεξαρτησίας. Στην επανάσταση του 1821 οι Σαρακατσιαναίοι ήταν τα στηρίγματα της κλεφτουριάς - όπως και όλοι οι άνθρωποι του βουνού - και της εξασφάλιζαν τα απαραίτητα. Κάθε οικογένεια είχε δώσει κι από έναν κλέφτη. Πολλοί ήταν και οι επώνυμοι Σαρακατσάνοι αγωνιστές ( αρματολοί και κλέφτες ) της προεπαναστατικής και της επαναστατικής περιόδου, όπως οι αρματολοί του Καρπενησίου Συκάδες, ο Β. Δίπλας, ο Χασιώτης και ο Λεπενιώτης ( αδέλφια του Κατσαντώνη ), ο Φαρμάκης, ο Γ. Τσόγκας, ο Αραπογιάννης, ο Λιάκος και κυρίως τα καμάρια των Σαρακατσαναίων, ο Κατσαντώνης και ο Καραϊσκάκης πολεμιστές και καπετάνιοι των Αγράφων, Τζουμέρκων και Ρούμελης. Στον Μακεδονικό Αγώνα βοήθησαν τα ελληνικά αντάρτικα σώματα ως οδηγοί, αγγελιοφόροι, τροφοδότες και σύνδεσμοι. Περιέθαλψαν τραυματίες στις στάνες τους, διέθεσαν τρόφιμα, ιματισμό, μετέφεραν όπλα και συμμετείχαν οι ίδιοι στα αντάρτικα σώματα, όπως ο οπλαρχηγός Κ.
Γαρέφης κ. α. Ο Παύλος Μελάς συνεργάστηκε στενά με τους Σ. Ανώνυμοι αγωνιστές επίσης αντιστάθηκαν σ' όλους τους κατακτητές...

Αυτό που άφησαν πίσω τους ως κληρονομιά οι Σαρακατσιαναίοι δεν είναι μαρμάρινα αγάλματα, πίνακες ζωγραφικής, βιβλία προγονικά, αλλά μας κληροδότησαν υπέροχα ξυλόγλυπτα και όμορφα υφαντά, αντικείμενα που φιλοτέχνησαν για να κάνουν τη ζωή τους ευκολότερη. Η γυναίκα έφτιαχνε μόνη της τις αντρικές και γυναικείες φορεσιές. Μετά τον κούρο, το ξάσιμο του μαλλιού, το γνέσιμο, η ύφανση, το ράψιμο ήταν δικιά της δουλειά. Οι Σαρακατσαναίοι δε φόρεσαν ποτέ άλλο ξενικό ύφασμα, παρά μονάχα υφάσματα δικής τους κατασκευής. Η χαρακτηριστική σοβαρότητα των σκούρων χρωμάτων στις φορεσιές, τα υπέροχα χρώματα και σχέδια στις «παναούλες», τις μικρές ποδιές από χοντρό μάλλινο ύφασμα, ο ολοκέντητος κόκκινος φλάμπουρας του γάμου με θέματα αυστηρής συμμετρίας ανάμεσα και γύρω από τις τέσσερις γωνίες του σταυρού είναι μερικά από τα στοιχεία της Σαρακ. τέχνης.

Σήμερα η ποιοτική μεταβολή και ο κοινωνικός μετασχηματισμός των Σαρακατσαναίων είναι πραγματικότητα. Η κάθοδός τους από τα βουνά στις πεδιάδες, η εγκατάλειψη του πλάνητα βίου, η αγροτική διαβίωση ( ένα μικρό ποσοστό ασχολείται με την κτηνοτροφία ) αλλά και η ενασχόληση με ελεύθερα επαγγέλματα, η συμμετοχή τους στις μισθωτές υπηρεσίες, ιδιωτικές και δημόσιες, η ανάδειξή τους στην επιστήμη, τις τέχνες, τα γράμματα και την πολιτική διαμόρφωσαν μια Σαρακ. κοινωνία που συνδυάζει την παράδοση με τον εκσυγχρονισμό. Ιδιαίτερα διέπρεψαν στις επιστήμες, αλλά δεν υπάρχει τομέας στον επαγγελματικό χώρο, στον οποίο να μην έχουν συμμετοχή οι Σ. Όμως οι αρχές τους και οι αξίες της ζωής δεν άλλαξαν. Φιλήσυχοι και φιλόξενοι, νομοταγείς, αξιοπρεπείς, εργατικοί και αξιόπιστοι διακρίνονται για το μαχητικό τους πνεύμα, το σφρίγος και την αγωνιστικότητά τους...

Από το 1960 και μετά, που οι Σαρακατσάνοι διασκορπίστηκαν στις πόλεις και τα χωριά, σαρανταπέντε πολιτιστικοί σύλλογοι και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων ( ΠΟΣΣ ) προσπαθούν να κρατήσουν
και να συνεχίσουν τη Σ. παράδοση και να αντισταθούν στην αφομοιωτική και ισοπεδωτική τάση της εποχής μας, με το να συγκεντρώνουν και να καταγράφουν τα Σ. τραγούδια, να μαθαίνουν τους χορούς στους νέους, διατηρώντας δικά τους χορευτικά συγκροτήματα.
Με τα τμήματα γερόντων αναπαράγουν το πλούσιο και ανεξάντλητο υλικό, αφού οι γέροντες είναι οι μοναδικοί αδιάψευστοι μάρτυρες της Σαρακ. ιστορίας. Μεγάλη είναι η προσφορά στη διάδοση του Σαρακ.
τραγουδιού, των Σ. τραγουδιστών, επαγγελματιών και μη, που έχουν ηχογραφήσει σε δίσκους και κασέτες τα τραγούδια τους. Το Λαογραφικό Μουσείο Σαρακατσάνων στις Σέρρες, όπου εκτίθεται αυθεντικό υλικό απ' όλες τις περιοχές της Ελλάδας που έχει σχέση με τη ζωή και τη λαϊκή τέχνη των Σαρακατσάνων, έτυχε Ευρωπαϊκής αναγνώρισης και βραβεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Μουσείων. Υπάρχουν όμως μουσεία, μικρότερης ίσως εμβέλειας, και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας με υλικό από τη λαϊκή τέχνη και τη ζωή των Σαρακατσαναίων. Υπαίθριοι παραδοσιακοί οικισμοί ( Στάνες ) σε διάφορα μέρη της χώρας κατασκευάστηκαν από συλλόγους και αναβιώνουν σκηνές από την καθημερινή ζωή των Σ. Έντυπο υλικό κυκλοφορεί για ενημέρωση των απανταχού Σ., όπως η « Ηχώ των Σαρακατσαναίων» που εκδίδεται από την ΠΟΣΣ, το ετήσιο περιοδικό «Σαρακατσαναίοι» από την αδελφότητα Σ. Ηπείρου, η εφημερίδα "Σαρακατσ. Χαιρετήματα" από των εν αθήναις Σαρακ. Ηπείρου, το περιοδικό «Τα Δέοντα των Σαρακατσαναίων» από το Σύνδεσμο Σαρακ. Φθιώτιδας. <Τα Δρώμενα των Σαρακατσ.Φοιτητών> κ.ά. Σε συνέδρια πανελλήνια και ημερίδες με εισηγητές διάφορους επιστήμονες συζητούνται ποικίλα θέματα σχετικά με τους Σαρακατσαναίους. Το Πανελλήνιο Αντάμωμα στο Περτούλι Τρικάλων την τελευταία Κυριακή του Ιουνίου και άλλα τοπικά, σε θέσεις που συνήθως ξεκαλοκαίριαζαν οι Σαρακατσαναίοι., που γίνονται κάθε χρόνο καθώς επίσης, συνεστιάσεις, συνάξεις και χοροεσπερίδες βοηθούν στη διατήρηση της παράδοσης αλλά και στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των Σαρακατσαναίων. Τέτοια τοπικά ανταμώματα οργανώνονται στο Βελούχι ( θέση Άγιοι Απόστολοι Μερκάδας ) την δεύτερη Κυριακή του Ιουλίου από το Σύνδεσμο Σ. Φθιώτιδας, στην Πάρνηθα ( στη θέση Μόλα
) του Αγίου Πνεύματος από τους Συλλόγους Σαρακ. Αττικής, στο Γυφτόκαμπο ( κεντρικό Ζαγόρι Ηπείρου ) την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου από την Αδελφότητα Σαρακ. Ηπείρου, στην Ελατειά Δράμας ( θέση Μπουζάλα ) στις 20 Ιουλίου από τους Συλλόγους Σ.Αν. Μακεδονίας και Θράκης,στο όρος Βόρας(Καϊμακτσαλάν) στις 22 Αυγούστου από τους Συλλ. Σαρακ.κεντρικής Μακεδονίας,καθώς και Βοιωτίας,Αιτωλοκαρνανίας,Πρέβεζας,Θεσπρωτίας,β.Πελοποννήσου κ. α. Επίσης στη Βουλγαρία στο όρος Καραντίλα ( Σλίβεν ) από την Ομοσπονδία Συλλ. Σαρακ., που έχουν μείνει εκεί μετά το κλείσιμο των συνόρων, αλλά διατηρούν τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα της Σαρακ. παράδοσης...

Πολλοί είναι εκείνοι, Έλληνες και ξένοι, ερευνητές, λαογράφοι, κοινωνιολόγοι, ιστορικοί,ανθρωπολόγοι που ασχολήθηκαν και ασχολούνται με τη ζωή και τον πολιτισμό των Σαρακαταναίων...

ΝΙΚΟΛΑΟΣ Γ. ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ
Καθηγητής
Πρ.πρόεδρος Πανελλ.Σ.Σαρακατσαναίων

Τρίτη, 25 Μαρτίου 2014

Αρέθουσα Χαλκίδας

Αρέθουσα Χαλκίδας




Η Αρέθουσα είναι νύμφη των πηγών και των δασών συνοδός της Θεάς Άρτεμης, θυγατέρα του Νηρέα (εξ ου Νηρηίδα νύμφη) και της Δωρίδας.

Αυτήν αγάπησε ο ποτάμιος θεός Αλφειός τον οποίο για να αποφύγει η Αρέθουσα διαπέρασε τη μεταξύ Πελοποννήσου και Σικελίας θάλασσα και φθάνοντας στη παρά τις Συρακούσες νήσο Ορτυγία μεταμορφώθηκε από την Άρτεμη σε "πηγή" πλούσια σε γάργαρο νερό.

Τότε ο Αλφειός μεταμορφώθηκε σε ισχυρό υποθαλάσσιο ποταμό (θαλάσσιο ρεύμα) την ορμητικότητα του οποίου δεν μπόρεσε να εμποδίσει ούτε ο Αδρίας (Αδριατικό πέλαγος) ώστε να ενώσει τα ύδατα του με εκείνα της πηγής της Αρέθουσας. (Αρχαιοελληνική συνειρμική ιδεατή ανθρωπόμορφη παράδοση της "ένωσης" των γλυκέων υδάτων ποταμών και πηγών που ρέουν στη θάλασσα (δια της Μεσογείου).



Η λέξη Αρέθουσα είναι το θηλυκό της μετοχής του ρήματος αρέθω, που σημαίνει την πηγή που αναβλύζει με πολύ νερό. Χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαίους σαν όνομα πηγών, πόλεων και μιας νύμφης της μυθολογίας, σε τοποθεσίες της Ελλάδος και της Μεγάλης Ελλάδος στην νότιο Ιταλία. Το όνομα συναπτόμενο ετυμολογικά με το ρήμα άρδω που έφεραν πηγές της Βοιωτία ς και της αρχαίας Μυγδονικής Αρέθουσας σημαίνει ενεργώ άρδευση, ποτίζω γη, ανθρώπους, ζώα, πίνω, διατηρώ σε κατάσταση δροσερή, ρουφώ και θεραπεύω.
Καθαρά βιομηχανική περιοχή στη Χαλκίδα ήταν αυτή του Αγίου Στεφάνου, στις αρχές του 19ου αιώνα. Εκεί υπήρχε μεταξύ άλλων επιχειρήσεων και το οινοπνευματοποιείο «ΑΡΕΘΟΥΣΑ», το οποίο κτίστηκε το 1882 και ανήκε στους αδελφούς Ζάχου από την Κάρυστο. Το κτίριο έχει εμβαδό 1.380 τ.μ., ενώ το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται είναι 7.5 στρέμματα. Ωστόσο η «ΑΡΕΘΟΥΣΑ» δε λειτούργησε πολλά χρόνια, αφού ήταν η περίοδος που οι αμπελώνες της περιοχής είχαν προσβληθεί από αρρώστιες. Αποτέλεσμα ήταν να κλείσει το εργοστάσιο. Το 1924, το εργοστάσιο στέγασε ένα τμήμα από τους πρόσφυγες της Μ.Ασίας. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, οι Ιταλοί μετέτρεψαν το εργοστάσιο σε στάβλο. Κατόπιν, αγοράστηκε απ’ την «Οινοπνευματοποιεία Πειραιώς» και ξαναλειτούργησε.
Το εργοστάσιο έκλεισε οριστικά το 1980. Αξίζει να αναφέρουμε ότι όλο το κτίριο είναι κατασκευασμένο από τούβλο πορσελάνης με παρεμβολές σιδερένιων στηριγμάτων (σε σχήμα 5) για να αυξηθεί το όριο αντοχής του κτιρίου. Στην κεντρική τριώροφη σάλα ξεχωρίζουν ακόμα τα κεφαλαία γράμματα της επιγραφής: ΠΟΤΟΠΟΙΕΙΟ – ΑΡΕΘΟΥΣΑ – ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΟ. Να σημειωθεί, ότι στην ίδια περιοχή κτίστηκε το 1912 το πυρηνελαιουργείο του Κιαπέκου – Καράκωστα, ενώ υπήρχε επίσης το πυρηνελαιουργείο του Γεωργιάδη και το ρετσινάδικο του Κόντη.

Πηγές Πληροφοριών:
- Ευβοϊκός Πολιτισμός
- Εστία της Γνώσης
- Ελευθεροτυπία

Πηγή Φωτογραφιών:ΣΟΦΙΑΝΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

Ο Μαρτυρικός Θάνατος δύο Ελλήνων Αγωνιστών της Κύπρου

Ο Μαρτυρικός Θάνατος δύο Ελλήνων Αγωνιστών της Κύπρου

Σύμφωνα με το μύθο στην Κύπρο γεννήθηκε η Αφροδίτη, θεά της γυναικείας ομορφιάς και του έρωτα. Για το λόγο αυτό θεωρείται και το πιο όμορφο νησί του κόσμου, αν και ταυτόχρονα είναι και το πιο μαρτυρικό. Αιτία είναι η στρατηγική του θέση καθώς είναι στο σταυροδρόμι ανάμεσα στην Αφρική, στην Ευρώπη και στην Ασία. Είναι ένα νησί με πολυτάραχη ιστορία. Αυτό που γνώρισε τόσους πολλούς κατακτητές, που το ρήμαξαν και το καταστρέψανε χιλιάδες φορές, χωρίς όμως να μπορέσουν να μειώσουν το Ελληνικό φρόνημα των γενναίων κατοίκων του, που λαχταρούσαν πάντα την ελευθερία τους χύνοντας πολύ αίμα γι’ αυτό το σκοπό.

Με την απελευθέρωση της Ελλάδος από τον Τουρκικό ζυγό, οι Κύπριοι άρχισαν να αναζητούν εντονότερα την ελευθερία τους και την ένταξη της ιδιαίτερης πατρίδας τους στο νεοσύστατο τότε Ελληνικό Κράτος. Αρωγός σ’ αυτή την προσπάθεια ο Κύπριος από μητέρα, πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας Ιωάννης Καποδίστριας. Ο μεγαλοφυής αυτός πολιτικός και διπλωμάτης έκανε πάντα μεγάλα όνειρα. Ένα απ’ αυτά ήταν και η απελευθέρωση της Κύπρου, που την επιθυμούσε με όλη τη δύναμη της ψυχής του. Την αποκαλούσε μάλιστα «της Ελλάδος διαμέλισμα». Δυστυχώς όμως, ο πρόωρος και τόσο άδικος θάνατος του σταμάτησε αυτό και τόσα άλλα μεγαλεπήβολα σχέδια του. Οι Κύπριοι παρέμειναν υπόδουλοι στους Τούρκους μέχρι την Αγγλο-Τουρκική Σύμβαση της Κωνσταντινουπόλεως στις 4 Ιουνίου του 1878, σε εκτέλεση της οποίας η Αγγλία ανέλαβε τη διοίκηση της Κύπρου. Οι Κύπριοι το δέχθηκαν με ενθουσιασμό και γεμάτοι ελπίδες. Νόμισαν οι δυστυχείς ότι θα είχαν την ίδια μοίρα με τα Επτάνησα που πριν από δεκατέσσερα χρόνια είχαν ενσωματωθεί στην Ελλάδα. Που να ήξεραν τι τους περίμενε! Οι νέοι τότε «Κύριοι» της νήσου είχαν άλλα σχέδια, αφού ήθελαν να την εντάξουν σε μια αλυσίδα βάσεων που προγραμμάτιζαν στη Μεσόγειο με Γιβραλτάρ, Μάλτα, Κρήτη και Κύπρο. Στις 5 Νοεμβρίου 1914 προσαρτήθηκε η Μεγαλόνησος στη Βρετανική Αυτοκρατορία.. Μετά την τουρκική ήττα του 1918, η Τουρκία παραιτήθηκε από κάθε της διεκδίκηση στην Κύπρο, ενώ στις 24 Ιουλίου 1923 με τη Συνθήκη της Λοζάννης αναγνωρίστηκε πλήρως η βρετανική κυριαρχία στην Κύπρο. Το 1925 την 1η Μαΐου, η Κύπρος ανακηρύχθηκε αποικία της Μεγάλης Βρετανίας.

Η εξέλιξη αυτή απογοήτευσε του Κύπριους. Κατάλαβαν ότι η μοίρα τους ήταν τελείως διαφορετική απ’ αυτή των Επτανησίων. Γι’ αυτό από τον Οκτώβριο του 1931 ξεσηκώθηκαν αρχίζοντας τον αγώνα τους για την ένωση τους με την ελεύθερη Ελλάδα. Οι Άγγλοι αντέδρασαν με σκληρά μέτρα. Παράλληλα ξεκίνησαν να εφαρμόζουν την παλιά μέθοδο τους, το «διαιρεί και βασίλευε». Καλλιέργησαν φιλοτουρκική συνείδηση και θρησκευτικό φανατισμό στους μουσουλμάνους της νήσου. Η κατάσταση διαρκώς χειροτέρευε. Παρ’ όλα αυτά στις 15 Ιανουαρίου 1950 που έγινε το δημοψήφισμα στην Κύπρο με απόφαση της Εκκλησίας, παρά την άρνηση της Αγγλικής Κυβερνήσεως, το αποτέλεσμα ήταν συνταρακτικό. Οι Κύπριοι σε ποσοστό 95,7 % έδειξαν πως ήθελαν όχι μόνο την ελευθερία τους αλλά και την ένωση τους με την Ελλάδα. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ανακοίνωσε αμέσως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στον Κυβερνήτη της Νήσου Σερ Αντριου Ράιτ (Sir Andrew Rite), δηλώνοντας: «Αξιούμεν την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα». Τον περίμενε η αρνητική του στάση και η απογοητευτική απάντηση του. Στις 10 Αυγούστου 1953, ο Αρχιεπίσκοπος έκανε μια ανεπιτυχή απόπειρα προσφυγής στα Ηνωμένα Έθνη. Οι ελπίδες για ανώδυνη λύση του προβλήματος μηδενίσθηκαν στις 28 Ιουλίου 1954 όταν στη Βουλή των Κοινοτήτων ο Υφυπουργός Αποικιών Hopkinson επεσήμανε την στρατηγική σημασία της Κύπρου και την πρόθεση των Άγγλων να μην χάσουν ποτέ την κυριαρχία τους εκεί. Η αγανάκτηση όλων των Ελλήνων και όχι μόνο των Κυπρίων έφθασε στο απροχώρητο. Ενώ συνέβαιναν όλα αυτά ο τότε Συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας είχε στην Αθήνα από το 1950 κάποιες μυστικές και άτυπες συναντήσεις με το Στρατηγό Γεώργιο Κοσμά που ήταν Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, καθώς και με άλλους στρατιωτικούς και πολιτικούς παράγοντες. Ταυτόχρονα συγκέντρωνε οπλισμό και πυρομαχικά. Ο Συνταγματάρχης είχε γεννηθεί στις 6 Ιουλίου 1897 στη Χρυσαλινιώτισσα στη Λευκωσία αλλά είχε μεγαλώσει στο Τρίκωμο Αμμοχώστου. Ήταν ένας γενναίος πολεμιστής του Ελληνικού Στρατού. Είχε διακριθεί σε όλους τους αγώνες και διέθετε εξαιρετικά μεγάλη εμπειρία στην αντιστασιακή δράση από την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα. Ήταν ο καταλληλότερος για να αναλάβει αρχηγός του ένοπλου αγώνα.

Στις 10 Νοεμβρίου 1954, ο Γεώργιος Γρίβας αποβιβάζεται στη Χλώρακα της Πάφου με το ψευδώνυμο «Διγενής». Αμέσως ξεκίνησε η προπαρασκευή του ένοπλου Κυπριακού Αγώνα, με την εκπαίδευση μαχητών που στρατολόγησε κυρίως από την Ορθόδοξη Χριστιανική Ένωση Νέων (Ο.Χ.Ε.Ν). Δεν άρχισε όμως αμέσως τη δράση του περιμένοντας το αποτέλεσμα από την προσφυγή της Ελλάδας για την Κύπρο στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 14 Δεκεμβρίου. Δυστυχώς όμως άλλη μια απογοήτευση μας περίμενε. Μετά και απ’ αυτό ο Γρίβας-Διγενής ήταν πια απόλυτα βέβαιος ότι μόνο ο ένοπλος αγώνας θα μπορούσε να απελευθερώσει την Κύπρο. Γι’ αυτό συνέχισε εντατικά την προπαρασκευή του με οργάνωση των δυνάμεων, εκπαίδευση στελεχών, καθορισμό στόχων και σχέδια ενεργείας. Στις 20 Μαρτίου 1955 όλα ήταν έτοιμα. Η Πατριωτική του Οργάνωση ονομάσθηκε Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) και ξεκίνησε τη δράση της από το βράδυ της 31ης Μαρτίου προς 1ης Απριλίου.

Ο Αγώνας στην Κύπρο δεν άργησε να πάρει διαστάσεις. Καθώς υπήρχε όμως σοβαρή έλλειψη όπλων και πυρομαχικών, οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ άρχισαν να ψάχνουν παντού και να αρπάζουν από όπου μπορούσαν με μεγάλο κίνδυνο. Σημαντική επιχείρηση ήταν η αρπαγή όπλων από το λιμένα της Αμμοχώστου στις αρχές Δεκεμβρίου 1955, με πρωταγωνιστή τον Ανδρέα Δημητρίου που σαν υπάλληλος στις Στρατιωτικές Αποθήκες της Αμμοχώστου είχε τις πληροφορίες του. Η επιχείρηση έγινε με καταπληκτική επιτυχία αμέσως μετά την εκφόρτωσή των όπλων και των πυρομαχικών και προτού μεταφερθούν στις αποθήκες για να τακτοποιηθούν. Με αυτά ενισχύθηκε σημαντικά η ΕΟΚΑ και μπόρεσε να κάνει πιο έντονη τη δράση της. Οι Άγγλοι στις 3 Οκτωβρίου 1955 αντικατέστησαν τον Κυβερνήτη τους και ανέθεσαν τα καθήκοντα αυτά στο Στρατάρχη Σερ Τζών Χάρντινγκ (Sir John Harding). Τα μέτρα άρχισαν να σκληραίνουν ακόμα περισσότερο. Ο εορτασμός για το ΟΧΙ του Μεταξά και της Εποποιίας του 1940 έφερε συμφορές στους Κυπρίους. Συνελήφθησαν πολλοί πατριώτες και οδηγήθηκαν σιδηροδέσμιοι στις φυλακές. Οι μάχες στην Κύπρο έγιναν καθημερινό φαινόμενο. Στις 15 Δεκεμβρίου πίπτει ηρωικά ένας από τους πέντε πρώτους Ομαδάρχες δολιοφθορών της ΕΟΚΑ. Ήταν ο Χαράλαμπος Μούσκος από την Παναγιά της Πάφου, ξάδελφος του Αρχιεπισκόπου. Στις 27 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους ο Κυβερνήτης κηρύσσει το νησί σε «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης». Στη διάρκεια μιας από τις μαθητικές διαδηλώσεις, στις 7 Φεβρουαρίου του 1956, φονεύθηκε από σφαίρα ο μαθητής Πετράκης Γιάλλουρος από το Ριζοκάρπασο της Αμμοχώστου. Η τρομοκρατία απλώνεται παντού.

Ας σταματήσουμε εδώ όμως την εξιστόρηση των τραγικών γεγονότων στο μαρτυρικό νησί και ας επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στους δύο αγωνιστές. Τον Καραολή και το Δημητρίου. Ο Μιχάλης Καραολής είχε γεννηθεί στο Παλαιχώρι Ορεινής το 1933. Αποφοίτησε από το Δημοτικό Σχολείο και συνέχισε τις σπουδές του στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας. Ήξερε απ’ έξω ολόκληρα κείμενα από τους Αρχαίους Έλληνες συγγραφείς καθώς και από την Αγία Γραφή. Μεγάλη ήταν και η Χριστιανική του Πίστη όπως φαίνεται από τα τελευταία γράμματα που έστειλε στους συγγενείς του. Ήταν ένας άριστος μαθητής. Με την επιμέλεια του κέρδισε μια υποτροφία που του εξασφάλιζε πανεπιστημιακές σπουδές στην Ιατρική. Η αγνή αγάπη του για την Πατρίδα παραμέρισε το πάθος του για τη μόρφωση. Προτίμησε να μείνει στο νησί του και να αγωνισθεί για την Ελευθερία και την Ένωση. Διορίσθηκε Κυβερνητικός Υπάλληλος στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα σαν βασικό στέλεχος της Ομάδας του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον Αγώνα. Ως απόφοιτος της Αγγλικής Σχολής είχε πολλές και καλές γνωριμίες στους κατακτητές και προσποιούταν τον Αγγλόφιλο για να συλλέγει πληροφορίες χωρίς να κινεί καμμία υποψία. Συνεργαζόταν λοιπόν άριστα με το Τμήμα Πληροφοριών της Οργάνωσης. Τον Ιούνιο του 1955 ανατίναξε τις εγκαταστάσεις της Υπηρεσίας του με χρήση ωρολογιακής βόμβας, που προγραμμάτισε να εκραγεί ανήμερα Κυριακής για να μην υπάρξουν θύματα. Η έντονη δράση του όμως συντόμευσε την πορεία του προς τη θυσία. Την Κυριακή 28 Αυγούστου 1955 αυτός και ο Ανδρέας Παναγιώτου, μετά από πυροβολισμούς εναντίον πράκτορα των Βρετανών, προσπάθησαν να διαφύγουν τρέχοντας. Κατά ατυχή σύμπτωση την ώρα εκείνη γινόταν συγκέντρωση του ΑΚΕΛ σε γειτονική αίθουσα. Προκλήθηκε σύγχυση και κάποιοι προσπάθησαν να τους εμποδίσουν. Ο Ανδρέας Παναγιώτου, απειλώντας με το πιστόλι του κατόρθωσε να καβαλήσει το ποδήλατο του και να απομακρυνθεί γρήγορα. Ο Καραολής αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το δικό του ποδήλατο. Από τον αριθμό κατασκευής που ήταν καταχωρημένος στα αρχεία του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, οι Άγγλοι εντόπισαν τον ιδιοκτήτη του. Ο Καραολής τώρα σαν καταζητούμενος αποφάσισε να φύγει από την πόλη και να συνεχίσει τη δράση του στα βουνά. Η Οργάνωση τον ενέταξε στην Ανταρτική Ομάδα του Ανθυπολοχαγού Γρηγόρη Αυξεντίου που δρούσε στον Πενταδάκτυλο. Αμέσως, ξεκίνησε για να ενωθεί με τα παλικάρια αυτής της Ομάδας. Κινήθηκε με αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Ανδρέας Χριστούδης. Μετέφερε και ένα σημαντικό έγγραφο της ΕΟΚΑ για τον Αρχηγό της Ομάδας γραμμένο από στενό συνεργάτη του Γρίβα-Διγενή, το Γιαννάκη Δρουσιώτη. Στο Κιάδος στο δρόμο προς το Λευκόνοικο, οι Τούρκοι τον συνέλαβαν και τον παράδωσαν στους Άγγλους. Η ΕΟΚΑ κατέβαλε πολλές προσπάθειες για την απελευθέρωση του, χωρίς αποτέλεσμα. Παραπέμφθηκε στο Έκτακτο Κακουργιοδικείο της Λευκωσίας και στα τέλη του Νοεμβρίου του 1955 καταδικάσθηκε σε θάνατο. Η απόφαση επηρεάστηκε πολύ από τις καταθέσεις δύο Τούρκων ψευδομαρτύρων, από την προκατάληψη των Άγγλων δικαστών και από την αγόρευση του Ραούφ Ντενκτάς που παρίστατο σαν δικηγόρος των Βρετανών. Οι δικηγόροι του Καραολή άσκησαν έφεση αλλά απορρίφθηκε όπως και η αίτηση χάριτος που κατατέθηκε.

Ο Ανδρέας Δημητρίου καταγόταν από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού όπου γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1934. Αποφοίτησε από το Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και φοίτησε για τρία μόνο χρόνια στο Νυκτερινό Γυμνάσιο Αμμοχώστου. Αγαπούσε με όλη τη δύναμη της γενναίας ψυχής του την Πατρίδα και είχε βαθιά θρησκευτική Πίστη. Ήταν ένα εργατικό παιδί, πρόθυμο και επιδέξιο. Γνώριζε πολύ καλά τη χρήση των εκρηκτικών. Από μικρός εργαζόταν σε κατάστημα κυνηγετικών ειδών. Στη συνέχεια έπιασε δουλειά σαν υπάλληλος στις Στρατιωτικές Αποθήκες της Αμμοχώστου. Ήταν από τους πρώτους που εντάχθηκαν στην ΕΟΚΑ με δράση κυρίως στην Αμμόχωστο. Ήδη αναφέραμε το μεγάλο του κατόρθωμα με την αρπαγή όπλων και πυρομαχικών στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Μοιραία όμως ήταν η συνάντηση του με τον Άγγλο πράκτορα Τέυλορ στην Αμμόχωστο στις 28 Νοεμβρίου 1955. Σε κάποια στιγμή τον πυροβόλησε και κατάφερε να τον τραυματίσει. Βρέθηκε όμως αντιμέτωπος με Άγγλους στρατιώτες. Δεν ήταν όμως αυτή η μόνη ατυχία του. Το όπλο του έπαθε εμπλοκή και οι Βρετανοί αφού τον τραυμάτισαν μπόρεσαν να τον συλλάβουν. Καταδικάσθηκε και αυτός σε θάνατο. Η έφεση του απορρίφθηκε όπως και η αίτηση για χάρη που υπέβαλαν οι δικηγόροι του.

Η είδηση της θανατικής καταδίκης των δύο Κυπρίων ηρώων προκάλεσε αναστάτωση σε όλη την Ελλάδα. Το Ελληνικό Κράτος έκανε απελπισμένες προσπάθειες προς όλες τις κατευθύνσεις. Παράλληλα από τον Ιανουάριο του 1956 ξεκίνησαν πολύωρες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Άγγλου Κυβερνήτη Χάρντινγκ και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Το αποτέλεσμα ήταν στις 9 Μαρτίου 1956 να εξοριστεί ο Μακάριος στις Σεϋχέλλες. Δεν άργησε να έρθει και η πιο φρικτή μέρα της χρονιάς. Η μέρα που θα γινόταν η μεγάλη θυσία στο βωμό της ελευθερίας, ο πρώτος απαγχονισμός αγωνιστών της ΕΟΚΑ. Ήταν 10 Μαΐου 1956 μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα και η τρομερή είδηση είχε διαδοθεί σε όλα τα κελιά. Ο Ιερέας των Φυλακών φορώντας το πετραχήλι του και κρατώντας ευλαβικά την Αγία Κοινωνία επισκέπτεται τους μελλοθάνατους. Τον υποδέχονται όρθιοι κάνοντας το σημείο του Σταυρού. Ένας ένας εξομολογούνται και ο Ιερέας τους ακούει προσεκτικά. Μετά διαβάζει την Ευχή για την άφεση των αμαρτιών. Μένει για λίγο μαζί τους. Δεν χρειάζεται να τους πει λόγια για να τους παρηγορήσει. Οι δύο ήρωες έχουν ηθικό ακμαιότατο. Είναι υπερήφανοι για τον εαυτό τους και ικανοποιημένοι για το έργο τους. Είναι βέβαιοι ότι το παράδειγμα τους θα το ακολουθήσουν και άλλα Ελληνόπουλα της Κύπρου. Την τελευταία στιγμή όμως σκέπτονται τους πλησιέστερους συγγενείς τους, αναλογίζονται τη θλίψη όλων τους και ιδιαίτερα της μητέρας τους.

«Δεν τους τρομάζουν τα κελιά
δεν τους τρομάζει ο Χάρος
μονάχα στη μανούλα τους
ζητούν να δώσουν θάρρος»

Οι Βρετανοί στρατιώτες ξεκίνησαν με το Μιχαλάκη Καραολή τον πρώτο μεγαλομάρτυρα του Κυπριακού Αγώνος. Τον οδηγούν στην αγχόνη. Αυτός προχωρά αγέρωχος και ψύχραιμος. Από όλα τα κελιά ακούγονται με δυνατή φωνή ψαλμοί, πατριωτικά τραγούδια και το σύνθημα «Ένωσις – Ένωσις». Οι συγκρατούμενοι τους βρίσκονται σε πατριωτική έξαρση, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που θα επακολουθήσουν. Όταν ο Τουρκοκύπριος δήμιος παραλαμβάνει το μελλοθάνατο όλοι στέκονται προσοχή και αρχίζουν με πρώτο τον Καραολή να ψέλνουν τον Εθνικό μας Ύμνο. Το μακάβριο άνοιγμα της καταπακτής μετέφερε τον Πρωτομάρτυρα στο Πάνθεον των Ηρώων, ενώ οι Φυλακές σείονταν από τον ενθουσιασμό των άλλων κρατουμένων. Αμέσως μετά ακολουθεί ο δεύτερος εθνομάρτυρας. Ο Ανδρέας Δημητρίου το ίδιο αγέρωχος ψύχραιμος και επίσης Ελληνοπρεπής προχωρά στον τόπο της εκτελέσεως. Για δεύτερη φορά ακούγονται ψαλμοί, το σύνθημα «Ένωσις – Ένωσις» και φθάνει πάλι η στιγμή της Υπέρτατης Θυσίας με τον Εθνικό μας Ύμνο.

Είναι σε όλους γνωστό ότι τα δύο Ελληνόπουλα της Κύπρου είχαν περάσει φρικτές στιγμές και απάνθρωπα βασανιστήρια περιμένοντας το θάνατο. Δεν έχασαν όμως ούτε μια στιγμή την Πίστη τους στο Θεό και στην Πατρίδα. Ο Μιχαλάκης Καραολής κάποια στιγμή είχε βρει το χρόνο για να γράψει στους φίλους του ένα γράμμα γεμάτο πατριωτισμό και μ’ ένα πανέμορφο ποιηματάκι:

Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν
μόνο πως πρέπει να ζουν.
Ξέρουν και πώς να πεθαίνουν
Kαι πως την Πατρίδα να τιμούν.

Ο Δημητρίου την τελευταία φορά που είδε τη μητέρα του της είχε πει: «Το μόνο που λυπούμαι είναι που δεν θα προλάβω να δω την Κύπρο μας ελεύθερη». Τα λόγια αυτά πλημμύρισαν με υπερηφάνεια τη ψυχή της Ευδοκίας Δημητρίου, της γενναίας Ελληνίδας Μητέρας από την Κύπρο. Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησε την μεγάλη τιμή που της είχε επιφυλάξει η μοίρα. Είχε γεννήσει και είχε αναθρέψει έναν Ήρωα. Κοίταξε το παιδί της στα φλογερά του μάτια και φιλώντας τον τρυφερά όπως έκανε όταν αυτός ήταν μικρό παιδάκι του ευχήθηκε: «Στο καλό, γιε μου και να έχεις θάρρος μέχρι το τέλος».

Αμέσως μετά την εκτέλεση, οι Άγγλοι διέταξαν τη ταφή τους μέσα στον περίβολο του φρικτού τελεστηρίου. Δεν άφησαν να πλησιάσουν ούτε οι στενοί συγγενείς τους. Ακόμα και ο Ιερέας έψαλε τη νεκρώσιμη ακολουθία έξω από την κλειδωμένη καγκελόπορτα. Δυστυχώς αυτό ήταν η μόνο η αρχή. Η θυσία παλικαριών για την ελευθερία και την ένωση με την Ελλάδα συνεχίσθηκε. Στις 9 Αυγούστου απαγχονίσθηκαν οι Ιάκωβος Πατάτσος, Αντρέας Ζάκος και Χαρίλαος Μιχαήλ. Σε λίγες μέρες στις 21 Σεπτεμβρίου, ακολούθησε ο απαγχονισμός του Μιχαήλ Κουτσόφτα, του Ανδρέα Ζάκου του Στυλιανού Μαυρομμάτη και του Ανδρέα Παναγίδη. Τον επόμενο χρόνο στις 14 Μαρτίου 1957, απαγχονίστηκε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης που συνελήφθη στις 25 Φεβρουαρίου 1957. Στον ίδιο περίβολο τάφηκαν και άλλοι τέσσερις αγωνιστές: Ο Μάρκος Δράκος, που σκοτώθηκε σε ενέδρα στις 18 Ιανουαρίου 1957, ο Ανθυπολοχαγός Γρηγόρης Αυξεντίου, που πυρπολήθηκε ζωντανός από τους Άγγλους κατακτητές, εγκλωβισμένος στο κρησφύγετο του, στα βουνά του Μαχαιρά στις 3 Μαρτίου του 1957, ο Στυλιανός Λένας, που πέθανε στις 28 Μαρτίου 1957 απ' τα τραύματά του και ο Κυριάκος Μάτσης, που περικυκλωμένος από τους εχθρούς μέσα από το κρησφύγετό του στο Δίκωμο, βροντοφώναξε πριν σκοτωθεί στις 19 Νοεμβρίου του 1958: «Όχι. Δεν παραδίδομαι. Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας». Έντεκα μήνες πριν ο Μάτσης είχε στείλει επιστολή στους γονείς του όπου έγραφε: «Πιστεύουμε ότι κάθε θυσία μας δεν πηγαίνει άδικα και εσείς να είστε περήφανοι για μας. Αν ο καλός Θεός μας επιφυλάσσει την λαμπράν τύχη να δώσωμεν την ζωήν μας για την Πατρίδα, τότε η χαρά σας πρέπει να είναι απέραντη. Δεν ξέρω αν μπορεί να ονειρευτεί ένας άνθρωπος καλύτερη τύχη από αυτήν. Και δεν μπορώ να σκεφθώ γονείς που να είναι πιο περήφανοι παρά για τα παιδιά τους που έπεσαν για την Πατρίδα».

Ο λόγος για τον οποίο οι ήρωες της Κύπρου τάφησαν μέσα στον περίβολο των φυλακών, χωρίς την παρουσία ούτε των συγγενών τους ήταν προφανής. Οι Άγγλοι φοβόντουσαν την αντίδραση του κόσμου και τις συνέπειες της. Ήταν βέβαιοι ότι οι κηδείες θα συνοδεύονταν από μαζικά συλλαλητήρια και μαχητικές διαδηλώσεις. Όπως ξεκίνησε να γίνεται με τους δύο πρώτους που απαγχονίστηκαν, η κηδεία γινόταν αμέσως μετά τον απαγχονισμό με τον Ιερέα να ψάλλει έξω από την κλειδωμένη είσοδο του κοιμητηρίου. Στην συνέχεια γινόταν η ταφή χωρίς την παρουσία κανενός συγγενούς ή φίλου. Είναι τρομερό αν αναλογισθεί κανείς το γεγονός ότι ακόμα και οι τραγικοί γονείς μπόρεσαν να προσκυνήσουν τους τάφους των παιδιών τους μετά το τέλος του Αγώνα. Οι ήρωες του Κυπριακού Αγώνα παρέμειναν «φυλακισμένοι» και μετά θάνατο. Γι’ αυτό και το μικρό νεκροταφείο των φυλακών, ο τόπος αυτός του σεπτού προσκυνήματος κάθε Έλληνα ονομάσθηκε: «Τα Φυλακισμένα Μνήματα».

Η ΕΟΚΑ δεν είχε πρόθεση να μείνει με σταυρωμένα χέρια. Είχε σχεδιάσει μια επίθεση κατά του Αστυνομικού Σταθμού του Παλαιχωρίου. Θα γινόταν την ώρα του απαγχονισμού των δυο ηρώων. Οι Άγγλοι όμως υποψιάσθηκαν τις προθέσεις τους ή η ενέργεια αυτή καταδόθηκε. Γι’ αυτό ενίσχυσαν τη φρουρά του Σταθμού σε τέτοιο βαθμό που ανάγκασε τους Αγωνιστές της Κύπρου να ματαιώσουν την επιχείρηση. Εκτέλεσαν όμως δύο Άγγλους στρατιώτες που είχαν απαγάγει και τους κρατούσαν ομήρους, τον Γκόρντον Χιλ και τον Ρόναλντ Σίλτον. Τον απαγχονισμό των δύο πρώτων ηρώων της Κύπρου ακολούθησαν έντονες αντιδράσεις. Στην Αθήνα διαδραματίσθηκαν βίαια επεισόδια με αποτέλεσμα το θάνατο τεσσάρων ατόμων και τον τραυματισμό περισσοτέρων των διακοσίων διαδηλωτών. Ακόμα και στην Αγγλία, η κοινή γνώμη στράφηκε εναντίον αυτής της ενέργειας αντιμετωπίζοντας με αίσθημα φρίκης τους απαγχονισμούς. Ο Βρετανικός τύπος μάλιστα κατέκρινε έντονα τον απαγχονισμό χαρακτηρίζοντας τον μεγάλο σφάλμα. Παρομοίασε μάλιστα αυτές τις ενέργειες με αντίστοιχες ενέργειες σε βάρος της Ιρλανδίας, προαναγγέλλοντας συμφορές.

Ο Κυπριακός Αγώνας δεν άργησε να φέρει τα πρώτα παρήγορα αποτελέσματα του. Η Κύπρος μπόρεσε να γίνει ένα ανεξάρτητο Κράτος. Τα βάσανα της όμως δεν σταμάτησαν. Γνώρισε πλήθος συμφορές μέχρι σήμερα, με αποκορύφωμα τη δημιουργία του ψευδοκράτους μετά από μια απαράδεκτη «ειρηνική επιχείρηση» των Τούρκων που ήταν γεμάτη θηριωδίες και απάνθρωπα εγκλήματα. Η Κύπρος δυστυχώς ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να είναι το άλυτο πρόβλημα που δεν αφήνει κανένα Έλληνα να ησυχάσει.

Άρθρο από τον  Δρ. Στυλιανό Χαρ. Πολίτη, αντιναύαρχο ε.α.

 

http://www.elzoni.gr

H Προπαγάνδα

H Προπαγάνδα

Eκτός από την ενημέρωση, μια άλλη λειτουργία παρεμφερής με τις Δημόσιες Σχέσεις είναι η Προπαγάνδα. Yποστηρίζεται ότι η Προπαγάνδα είναι φαινόμενο που παρουσιαζόταν και στους πρωτόγονους λαούς, χωρίς όμως η άποψη αυτή να έχει γενική παραδοχή.

Kαι αν παρατηρείται κάποια μορφή Προπαγάνδας στους αρχαίους πολιτισμούς, λ.χ. στον αιγυπτιακό, κινεζικό, ελληνικό, αυτή η Προπαγάνδα διαφέρει ουσιαστικά από τη σύγχρονη, γιατί την εποχή εκείνη θα μιλούσαμε για ατομική Προπαγάνδα, ενώ σήμερα μιλάμε για μαζική Προπαγάνδα.

Στην Aρχαία Eλλάδα η Προπαγάνδα πήρε τη γνήσια και ουσιαστική της έννοια, που ήταν: • Kαλή (πληροφόρηση, διάδοση ιδεών, ρήτορες) και • Kακή (διαστρέβλωση έννοιας γεγονότων, εξυπηρέτηση εγωιστικών σκοπών, δημαγωγοί). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Προπαγάνδα στην Aρχαία Eλλάδα είχε έντονη πολιτική χροιά, εξαιτίας της μεγάλης ανάπτυξης του πολιτικού βίου.

Στη Pωμαϊκή Aυτοκρατορία η Προπαγάνδα εξυπηρετεί δύο κατευθύνσεις: α) τον αγώνα για τη διαμόρφωση της γνώσης του Populus Romanus και β) τη δημιουργία ψυχολογικού πολέμου εναντίον των εχθρών της Aυτοκρατορίας.

Στο Mεσαίωνα η Προπαγάνδα εξυπηρετεί «εθνικούς, φυλετικούς και θρησκευτικούς» σκοπούς. Xαρακτηριστική περίπτωση αυτού του είδους της Προπαγάνδας αποτελεί η δράση της Kαθολικής Eκκλησίας με τη δημιουργία των Σταυροφοριών. «Kαλούμεν όλους τους επιθυμούντας να υπερασπίσουν τη χριστιανική πίστη», έγραφε ο Πάπας Γρηγόριος 15ος σε μια επιστολή του που αποτελεί τέλειο είδος Προπαγάνδας κηρύγματος. Kατά την εποχή αυτή αναπτύσσεται και η Προπαγάνδα του «ψιθύρου».

H πρόοδος της τυπογραφίας κατά το 15ο αιώνα μ.X., η προτεσταντική αναμόρφωση, η Aναγέννηση, η ανάπτυξη των εμπορικών τάξεων, η ανακάλυψη νέων ηπείρων και η βιομηχανική επανάσταση αφαίρεσαν το μονοπώλιο της διάδοσης των ιδεών από την Kαθολική Eκκλησία. Oικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές Oργανώσεις όλων των ειδών άρχισαν να κάνουν Προπαγάνδα. Στον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο γίνεται χρήση της Προπαγάνδας. Aνάπτυξη της πολιτικής Προπαγάνδας παρατηρείται στις HΠA. H Προπαγάνδα θα πρέπει να τονιστεί ότι αποτελεί φαινόμενο του 20ού αιώνα, που με τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας γίνεται όργανο διεθνούς και εθνικής πολιτικής.

•ENNOIA

Πολλοί είναι οι ορισμοί που έχουν δοθεί στην προσπάθεια να καθοριστεί εννοιολογικά το φαινόμενο της προπαγάνδας. Mεταξύ αυτών σημειώνουμε:

• Tον ορισμό του Aμερικανικού Iνστιτούτου για την ανάλυση της έννοιας της προπαγάνδας, κατά τον οποίο προπαγάνδα είναι η έκφραση γνώμης ή η εκδήλωση δράσης, που γίνεται σκόπιμα από άτομα ή ομάδες για να επηρεάσει τη γνώμη ή τη δράση άλλων ατόμων ή ομάδων προς την κατεύθυνση προκαθορισμένων σκοπών.

• Tον ορισμό του K. Young, κατά τον οποίο προπαγάνδα είναι η χρησιμοποίηση πειστικών μεθόδων ή άλλων τεχνητών συμβόλων με πρόθεση για μεταβολή της συμπεριφοράς και τελικά για παρώθηση σε πράξη.

• Eυρύτερη διατύπωση της προπαγάνδας δίνει ο Lippman, σύμφωνα με τον οποίο προπαγάνδα είναι η προσπάθεια αλλαγής των εικόνων προς τις οποίες ανταποκρίνονται οι άνθρωποι, με την υποκατάσταση του ενός τρόπου κοινωνικής συμπεριφοράς με άλλο. Σχετικά υπάρχουν πολλές παρόμοιες διατυπώσεις.

Σύμφωνα με τις ανωτέρω απόψεις, είναι δυνατό να αναφερθεί ότι: Προπαγάνδα είναι η λειτουργία επικοινωνίας μεταξύ ενός ατόμου ή ομάδας και του κοινού, που αποβλέπει με θεμιτά ή αθέμιτα μέσα να πετύχει την επιβολή μιας αρχής, ενός συστήματος, μιας ιδέας, ενός ιδανικού, μιας πίστης ή ενός μύθου.

Kύριο χαρακτηριστικό των παραπάνω ορισμών είναι ότι θεωρούν την προπαγάνδα ως επιστήμη ή τέχνη σύνθεσης ή αλλοίωσης του νοητικού και συναισθηματικού κόσμου του ανθρώπου. M’ αυτή την έννοια, δίνεται έμφαση στον ψυχολογικό μηχανισμό της προπαγάνδας, δηλαδή στον τρόπο που διαμορφώνεται, αλλοιώνεται ή εξαφανίζεται η προσωπική γνώμη του ατόμου ή η κοινή γνώμη της ομάδας ή η δημόσια γνώμη του κοινωνικού συνόλου.

• EIΔH

Διάφορα είναι τα κριτήρια προσδιορισμού των ειδών της Προπαγάνδας. Mεταξύ αυτών αναφέρονται: Oι μέθοδοι, τα μέσα επικοινωνίας,οι τομείς δράσης.

Στην πρώτη περίπτωση είναι δύσκολο να προσδιοριστούν όλα τα είδη της προπαγάνδας με βάση τις μεθόδους, γιατί οι μέθοδοι είναι διάφορες, όπως λ.χ. η μέθοδος των συνθημάτων, των συμβόλων, των προκηρύξεων, της διάδοσης φήμης, της τρομοκράτησης, της κολακείας του ακροατηρίου και άλλες.

Στη δεύτερη περίπτωση δεν υπάρχουν τόσες δυσκολίες, γιατί τα είδη της προπαγάνδας είναι δυνατό να προσδιοριστούν από τα μέσα επικοινωνίας που χρησιμοποιεί, λ.χ. προπαγάνδα Tύπου, ραδιοφώνου, τηλεόρασης, κινηματογράφου.

Στην τρίτη περίπτωση δεν υπάρχουν τόσες δυσκολίες, γιατί τα είδη της προπαγάνδας είναι δυνατό να προσδιοριστούν από τους τομείς δράσης της, λ.χ. πολιτική προπαγάνδα, εμπορική προπαγάνδα, θρησκευτική προπαγάνδα κ.λ.π.

• ΣHMAΣIA

H σημασία της προπαγάνδας είναι σχετική. Kι αυτό γιατί, όπως υποστηρίζεται, πρέπει να συντρέχουν ορισμένες κοινωνικές προϋποθέσεις για να πετύχει. Aρχικά θα πρέπει να σημειωθεί ότι με την προπαγάνδα δεν είναι δυνατό να δημιουργηθεί απότομη μεταβολή των «στάσεων» και ούτε ανατρέπονται οι θεμελιώδεις ιδεολογικές τοποθετήσεις μιας κοινωνίας. Tο όριο της απόδοσής της πρέπει να συνδεθεί με το χρόνο. Για να έχει η προπαγάνδα αποτέλεσμα, πρέπει η ψυχολογική της επίδραση να είναι συνεχής. Για τις καταστάσεις που επιτρέπουν την άσκηση της προπαγάνδας η σημασία της είναι αποφασιστική. Xαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η άποψη του Aδ. Xίτλερ: «H προπαγάνδα μάς επέτρεψε να διατηρήσουμε την εξουσία, η προπαγάνδα θα μας δώσει τη δυνατότητα να κατακτήσουμε τον κόσμο», καθώς και του B. Λένιν: «H προπαγάνδα θα οδηγήσει το προλεταριάτο στη δράση, θα παρωθήσει την πρωτοβουλία του και θα διεγείρει τη μαχητικότητά του».

•MEΣA EΠIKOINΩNIAΣ

H προπαγάνδα για να πετύχει τους στόχους της χρησιμοποιεί τα διάφορα μέσα επικοινωνίας, των οποίων ο ρόλος στην άσκησή της είναι σημαντικός. Mάλιστα, ο J. Ellul το θεωρεί αυτό σαν αντικειμενική προϋπόθεση για την άσκησή της. H προπαγάνδα χρησιμοποιεί κυρίως τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας (Tύπο, ραδιόφωνο, τηλεόραση). Iδιαίτερη έμφαση δίνεται στον Tύπο και στην τηλεόραση, που αποτελούν δύο από τα σπουδαιότερα μέσα υποβολής και διασφαλίζουν την προβολή του ερεθίσματος. H χρησιμοποίηση των μέσων επικοινωνίας εξαρτάται και από τον «πρακτικό μηχανισμό» της προπαγάνδας.

• ΠPOΠAΓANΔA KAI ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ

Yπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ προπαγάνδας και δημοσίων σχέσεων. Kι αυτό γιατί, ενώ οι δημόσιες σχέσεις επιδιώκουν να δημιουργήσουν αμοιβαία κατανόηση και εμπιστοσύνη μεταξύ ενός φορέα και του κοινού, η προπαγάνδα επιδιώκει να προσηλυτίσει, να εξασφαλίσει συγκατάθεση, να’ αποδείξει έναν ισχυρισμό, να υποστηρίξει μια άποψη.

Tα κοινά σημεία μεταξύ της προπαγάνδας και των δημοσίων σχέσεων είναι: • Aπευθύνονται και οι δύο σ’’ ένα κοινό. • Xρησιμοποιούν τα ίδια μέσα επικοινωνίας. • Eίναι και οι δύο διοικητικές λειτουργίες μόνιμης βάσης.

Oι διαφορές μεταξύ της προπαγάνδας και των δημοσίων σχέσεων είναι: • H προπαγάνδα επιζητεί να εκμεταλλευτεί τις υπάρχουσες σε ανάπτυξη ικανότητες του ανθρώπινου πνεύματος, σε αντίθεση με τις δημόσιες σχέσεις που επιδιώκουν αντικειμενική ενημέρωση και κατανόηση και αναπτύσσουν τις δυνατότητες συνεργασίας και προόδου της κοινωνίας. • H προπαγάνδα αποτείνεται στο συναίσθημα και στα πάθη, προσπαθεί να επιβληθεί στα άτομα και να αποσπάσει με κάθε μέσο την παραδοχή. Oι δημόσιες σχέσεις αποτείνονται στο λογικό του ανθρώπου, στην πείρα του και κάνουν γνωστά γεγονότα, σέβονται την κρίση του ατόμου και προσπαθούν το άτομο να διαμορφώσει ελεύθερη γνώμη και συμπεριφορά. • Aμετακίνητος στόχος των δημοσίων σχέσεων είναι ο διάλογος. H προπαγάνδα, αντίθετα, παραμένει μονόλογος και επιζητεί την ανεπιφύλακτη προσχώρηση. • H προπαγάνδα προσπαθεί να πείσει, να αποσπάσει παραδοχή για ένα δόγμα, για μια πίστη και μια ιδεολογία, οι δημόσιες σχέσεις, αντίθετα, συνδιαλέγονται με το κοινό. Mέσα σε πλαίσιο, αυτά είναι ταυτόχρονα και δέκτης και πομπός, ενώ πολλές φορές από τον αντίλογο προσδοκούν και το αποτέλεσμα.

Αποτελεί γενική παραδοχή το γεγονός ότι η ενημέρωση διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνίας

http://www.insurancedaily.gr


Κυριακή, 23 Μαρτίου 2014

History island of Euboea Greece (Evia) by Petros Kalligas



A Historic Survey of the Island

Of Euboea

P. Kalligas

The geographic position and the

geologic composition of the island of

Euboea have been the determining

factors for the development of human

activity on it, from the dawn of History to

the present.

The human presence on the island goes

back to the Paleolithic and Mesolithic

periods, while already in the early third

millenium and during the Proto-Helladic

phase Euboea has developed mutual

relations with the Cyclades. the Asia

Minor coast across the Aegean and the

neighbouring areas of mainland Greece.

These relations will become most fruitfull

in the middle of the third millenium when

the island is going through a period of

prosperity.

It is then that the coastal district of

Manika becomes an important center of

transit-trade.

The so called Middle-Helladic phase,

that corresponds to the first half of the

second millenium BC, can be traced

almost everywhere on the island. while

the picture becomes more clear during

the Late-Helladic phase. which

corresponds to the second half of the

millenium (Mycenaean period).

The significant Mycenaean domed and

chamber tombs excavated so far all over

the island can support the theory that

Euboea was at that time divided in a

number of small. mdepended kangdoms.

The area to the north of the present town

of Chalkida must have been the center of

an important kingdom oí the fourteenth

to thirteenth century BC that had

developed close relations with the

prominent anactoric center of Thebes in

Boeotia.

However. in the end of the twelfth or the

beginning of the eleventh century BC the

Mycenaean world all over Greece was

rapidly deteriorating for reasons not

clearly identified as yet. This heavy crisis

of the Mycenaean world is overcharged

by the shift of various Greek tribes within

the boundaries of the broader Greek

area. It seems that the Aeolian speeking

tribe of the Avandes is in the eleventh

century BC separated from the Aeolians

of Thessaly have migrated over the entire

island of Euboea.

During the Proto-Geometric period the

area of Chalkida is firstly inhabited as the

finds from scattered clusters of humble

tombs indicate. It is probable that the

Eretria district was inhabited alike.

However. the most important settlement

remains _ that of the Toumba-Leukandi

vicinity. because of the most significant

and rich finds of tombs excavated in that

area.

ln the late ninth century BC (830-800 BC)

a strong upheaval ls observed in the

entire mainland and insular Greece. It is

quite probable that Euboea was at that

time invaded by the Ionians who thus

obliged the Aeolian speeking Avandes to

flee to the Aegean islands and Asia

Minor. New settlements are created in

Chalkida and Eretria districts.

The eighth century BC is a period of great

social agitation which resulted, among

others, to a remarkable colonization

movement.

However. the wealth accumulated in

Chalkida and Eretria, the naval power

obtained and the rivalries between the

aristocratic families ruling the two cities

led to a long civil war, known as «the war

over the Lilandion pedion the Lilandion

valley)» which finally disrupted the

development of both cities.

In the centuries that follow other

independent cities flourish in the island,

such as Istiaia to the North and Karystos

to the South. not to mention Distos and

Kyrne. each with its own administration

and coin issues.

However, the rising power and prestige of

Athens in the neighbouring Attica was

only natural to influence the Euboean

cities. Already in 506 BC the Alhenians

defeated the Chalkidians and installed

Athenian peasants in the fertile fields of

the Lilandlon valley. a practice they also

repeated in the case of lstiaia after their

victorious campaign (446/5 BC). The fall

of the Athenian leadership set the

Euboean cities free` although Eretrìa

participated and in the second Athenian

League (378 BC).

After the battle of Chaeroneia (338 BC).

when the Athenians and their allies were

defeated and the Macedonian rule was

extended all over central Greece. the

Euboean cities followed the common

destiny. The Macedonian kings were

highly evaluating the strategic position of

Chalkida. not to mention the close

relations they had developed with Eretria.

as the important, built tombs of

Macedonian style that have been

excavated in the city cemeteries prove.

The institution of «the Euboeans'

CommonsD was an effort for closer and

more efficient links among the Euboean

cities having common administrative

model and coinage. Unfortunately, the

rising power of Rome restrained all

attempts and resistance, as the

destruction of Eretria in 198 BC made

absolutely clear.

In the years of Roman occupation and

especially in the imperial period Chalkida

remained the main city of the island.

Perhaps in the age of the Byzantine

emperor Justinian, but more probably in

the beginning of Heraclius reign (610-

620 AD) the ancient city was definitely

abandoned and the new one was

founded westwards, on the small hill

close to the Euripus' straits.

The city of Chalkida at its new, wiser

chosen position by the Euripos remained

unconquered and survived throughout all

Siabic and Arabic invasions which

repeatedly and for centuries had

threatened the Byzantine Empire and

represents the nucleus of the medieval

and modern city.

The smooth evolution of the city was

interrupted by the disaster of 1204 AD,

when Constantinople, the Capital of the

Empire fell in the hands of the western

Crusaders and the Byzantine State was

abolished. The dismembering of the

Empire that followed assigned Euboea

to three Lombard barons and to

Venice later (1205-1470). The Venetians

were succeeded by the Turks in 1470 AD

after a long and hard siege of Chalkida.

During the years of Turkish occupation

(1470-1833 AD) Eboea was a part

-along with Boeotia and Attica- of the

«Pashaliki of Egripou» . while Chalkida

retained in this administrative division a

prominent position.

The wind of freedom also blew over

Euboea in the beginning of the

nineteenth century. However, in spite of

the heroic efforts of the Greek ñghters

under Gouvios, Kriezotis and Favieros

the resistance of the Turks ceased only in

1833. when they handed the island over

to the already free Greek State.

The liberation of Euboea marks a new era

in the historic route of the island. The

parallel course of urbanization and

industrialization in the late nineteenth

century enriched Chalkida with a great

number of elegant. neoclassical houses

as well as with many industrial

installations.

New, creative Greek powers reinforced

the age-long roots of the island. when

refugees from the across coast the

Agean found shelter in the fatherland of

Euboea in 1922.

As far as the components oí the Chalkida

population is concerned we should make

special reference to the formerly thriving

Jewish communiîy. which was existing in

the city already since the Venetian

period.

Needless to say that the historic memory

of a land must continuously remain active

and alive if it deserves to participate in

the steadily progressing contemporary

life. The historic and archaeological

studies are the main vehicle and

instrument of memory preservation and

Euboea can present in this field quite

satisiactory achievements.

Of special importance in these terms is

the conîribution of the Society of

Euboean Studies mainly through the

publication of the significant «Archive of

Euboean Studies» which is creatively

continued until today.

Wonh noting is also the effon of the

recently instituted Euboean Archaeophile

Society -it has already published two

volumes of the periodical edition

«Anthropologie and Archaeologic

Chroniclew- and the effective work of

the local Ephorate of Antiquities which

operates all over the island since 1978,

advancing the archaeological research

and organizing and supervising in the

best possible way all relevant subjects

and projects on and for the island.

source:Mr.Petros Kalligas

Iστορία της Εύβοιας


Πηγή Άρθρου: κ.Πέτρος Γ. Καλλιγάς - Έφορος των Αρχαιοτήτων





Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014

15 Ιουλίου 1821: Η μεγάλη νίκη των Ελλήνων επαναστατών της Εύβοιας στα Βρυσάκια, εναντίον των Τουρκαλβανών του Ομέρ Βρυώνη

15 Ιουλίου 1821: Η μεγάλη νίκη των Ελλήνων επαναστατών της Εύβοιας στα Βρυσάκια, εναντίον των Τουρκαλβανών του Ομέρ Βρυώνη.

Η ειρωνεία με το επαναστατικό – απελευθερωτικό κίνημα στην Εύβοια, είναι, ότι ενώ εκεί η επανάσταση είχε αρχίσει με επιτυχία πριν την 25 Μαρτίου 1821, κάποιες αρνητικές συγκυρίες, αλλά κυρίως τραγικές αστοχίες της «Ανωτάτης Αρχής» είχαν σαν αποτέλεσμα τη μεγάλη καθυστέρηση απελευθέρωσής της από τους Τούρκους.

=== Κυρίαρχες ηγετικές μορφές της Ευβοϊκής επανάστασης, ήσαν ο αρχηγός της Ευβοϊκής επανάστασης Αγγελής Γοβιός ή Γοβγίνας και ο υπαρχηγός του Κώτσος Δημητρίου (γνωστός και σαν Κώτσας, ή Κόντζος, ή Θηβαίος, ή Αρβανίτης). Τους δύο οπλαρχηγούς πλαισίωναν περίπου 400 πανάξια και έτοιμα να πεθάνουν για τη πατρίδα, οι περισσότεροι Σουλιώτες – ΕΛΛΗΝΕΣ Αρβανίτες που είχαν καταφύγει στην Εύβοια. Η αδελφική φιλία και ο αλληλόσεβασμός μεταξύ Γοβιού και Κώτσου διασφάλιζε μια διαρκή, σταθερή και άψογη συνεργασία και συγχρονισμό αρχηγού με υπαρχηγό, ενώ η πειθαρχία όλων, έφεραν μεγάλες επιτυχίες κατά των Τούρκων και Αλβανών της Εύβοιας.

=== Η εμπειρία τους από τη συμμετοχή στη μάχη στο ¨Χάνι της Γραβιάς» και οι μεγάλες νίκες στη μάχη των Δυο Βουνών (περίπου 1,5 χλμ βορειοανατολικά της Χαλκίδας) και η μάχη στη Μάνικα Χαλκίδας, τον Μάϊο του 1821, είχαν καταστήσει τους δύο οπλαρχηγούς και τα παλικάρια τους, φόβητρο των Οθωμανών.

=== Η «έδρα» των Ευβοιωτών επαναστατών ήταν η περιοχή Βρυσακίων, λίγο έξω από τα Ψαχνά Ευβοίας, όπου είχαν οργανωμένο στρατόπεδο, αλλά ανάλογα με τις ανάγκες του επαναστατικού αγώνα, όπως ήταν κυρίως οι πολιορκίες Χαλκίδας και Καρύστου, η στρατοπέδευση των Ελλήνων επαναστατών μεταβαλόταν. Εκεί, στα Βρυσάκια, γράφτηκε μια από τις πλέον ένδοξες σελίδες της επανάστασης, όπου την 15 Ιουλίου, οι Έλληνες νίκησαν τους Τουρκκαλβανούς του Ομέρ Βρυώνη και ανάγκασαν τον τελευταίο να θαυμάσει την εξυπνάδα και τη παλικαριά τους!!!

=== Ο Κώτσος ή Κώτσας Δημητρίου, με λίγους άνδρες παρακολουθούσε τη Χαλκίδα και μόλις έφθασε εκεί ο Ομέρ Βρυώνης, έφυγε και πήγε στα Βρυσάκια, όπου ενημέρωσε το Αγγελή Γοβιό. Ο Ομέρ Βρυώνης, επικεφαλής τουλάχιστον 5000 Τουρκαλβανών, κατευθύνθηκε προς τα Βρυσάκια, πιστεύοντας ότι θα αντιμετωπίσει «κατσικοκλέφτες και χωριάτες.» Ο στρατός του Αγγελή ήταν δεν ήταν, όπως σας είπα, 400 άτομα. Ο Αγγελής είπε, κρυφά, στον Κώτσο και στον Α. Μπαλαλά «σήμερα θα δοξάσουμε και θα τιμήσουμε τα όπλα της Εύβοιας.» Στα παλικάρια τους για να τους εμψυχώσει είπε ότι «οι Τούρκοι της Χαλκίδας, όσοι κι αν είναι, θα τους νικήσουμε με την βοήθεια του Θεού επειδή είναι χωρίς πραγματική διοίκηση.» Ο Αγγελής έδωσε στον Κώτσα οδηγίες να καταλάβει την ανατολική πλευρά και στον Μπαλαλά οδηγίες για την νότια πλευρά και ο ίδιος πήγαινε και εμψύχωνε όλους στην πρώτη γραμμή της μάχης.

=== Ο Θεόδωρος Μπούφης έφερε 4 κανόνια από το πλοίο του Αλεξάνδρου Κριεζή με τα οποία χτυπούσαν τους Τούρκους, ενώ ο ίδιος ο Αλέξανδρος Κριεζής είχε έτοιμο το πλοίο του για ναυμαχία. Και οι Τούρκοι είχαν μαζί τους κανόνια, με τα οποία χτυπούσαν τις θέσεις των Ελλήνων. Τρεις εφόδους πραγματοποίησαν οι Τουρκαλβανού εναντίον των θέσεων των Ελλήνων και τσακίζονταν μπροστά στα δοξασμένα ταμπούρια τους με μεγάλες απώλειες των δυνάμεων του Ομέρ Βρυώνη. Οι «χωριάτες και …κατσικοκλέφτες» κυνήγησαν τους Τούρκους μέχρι τη Χαλκίδα και όσοι γλύτωσαν αναγκάστηκαν να κρυφτούν στα κάστρα της. Ενώ στη στεριά οι άνδρες του Αγγελή Γοβιού τους πήραν στο κυνήγι, ο Αλέξανδρος Κριεζής τους πλαγιοκοπούσε με κανονιοβολισμούς από το πλοίο του, μέχρι που κλείστηκαν στα κάστρα της Χαλκίδας.. Είναι αξιοσημείωτο, ότι σ΄ αυτήν τη μάχη ξεχώρισε για πρώτη φορά και ο Νικόλαος Κριεζώτης. Ο Αγγελής και ο Κώτσος, μετά τη μάχη τον συμβούλεψαν να προσέχει να μην εκτίθεται τόσο στη μάχη, γιατί ελπίζουν από αυτόν πολλά περισσότερα. Τους δυο οπλαρχηγούς τους πρόλαβε ο θάνατος, αλλά μετά από αυτούς και αφού μεσολάβησε ένα αρνητικό για την Ευβοϊκή επανάσταση, χρονικό διάστημα, ο Νικόλαος Κριεζώτης εξελίχθηκε σε ηγέτη και άξιο διάδοχο των οπλαρχηγών Αγγελή Γοβιού και Κώτσου Δημητρίου. Επίσης σε αυτή τη μάχη διακρίθηκαν, ο Τομαράς, ο Κριεζής, ο Μπούφης, ο Αναγνώστης Γοβιός, ο Γιαννάκης Δημητρίου κι΄ όλα τα παλικάρια τους. Όλοι πολέμησαν σαν μια γροθιά, για του Χριστού τη πίστη την αγία και της πατρίδας την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

=== Ο Ομέρ Βρυώνης αναγκάστηκε να καλέσει τον Ομέρμπεη της Καρύστου με τις δυνάμεις του, στον οποίο φέρεται να είπε ότι έχασε 100 άνδρες και είχε άλλους 150 τραυματίες. Οι ενωμένες τούρκικες δυνάμεις Βρυώνη και Ομέρμπεη, αφού επιστράτευσαν και κάθε Τούρκο της Χαλκίδας που μπορούσε να πολεμήσει, ξαναπήγαν σε λίγες μέρες στα Βρυσάκια, αλλά επέστρεψαν στη Χαλκίδα άπρακτοι, γιατί οι Έλληνες οπισθοχώρησαν προληπτικά στον Αίο.

«Εσείς μου λέγατε ότι είναι μερικοί χωριάτες και κλέφτες. Εγώ πέρασα όλη τη Ρούμελη με πόλεμο, μα τέτοιο τουφέκι δεν είδα πουθενά, έχασα το καλύτερό μου στράτευμα στα Βρυσάκια και δεν μπόρεσα να τους χαλάσω (σημ. τους Έλληνες). Πώς θα μπορέσω να τους βγάλω απ” το Δερβένι; Αυτοί είναι όλο κλέφτικο τουφέκι διαλεγμένο κι όχι χωριάτες καθώς μου λέγατε. Καθίστε, φυλάξτε το κάστρο και μη βγαίνετε έξω μέχρι να σας έλθει άλλο μήνυμα» φέρεται να είπε ο Ομέρ Βρυώνης στους Τούρκους της Χαλκίδας που του ζητούσαν να συνεχίσει τον πόλεμο στα Βρυσάκια, πριν φύγει για την Αθήνα.

Πηγή:http://tsoutsouneros.arvanitis.eu

Δευτέρα, 17 Μαρτίου 2014

Το ναυάγιο του «Χειμάρρα» ΣΤΟΝ ΝΟΤΙΟ ΕΥΒΟΪΚΟ


Το ναυάγιο του «Χειμάρρα» ΣΤΟΝ ΝΟΤΙΟ ΕΥΒΟΪΚΟ
ΝΑΥΑΓΟΙ ΤΟΥ "ΧΕΙΜΑΡΡΑ"

Το ναυάγιο του «Χειμάρρα» ΣΤΟΝ ΝΟΤΙΟ ΕΥΒΟΪΚΟ
ΤΟ ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ "ΧΕΙΜΑΡΡΑ"

Η βύθιση του ατμόπλοιου «Χειμάρρα» στις 19 Ιανουαρίου 1947 στον Νότιο Ευβοϊκό είναι το πιο πολύνεκρο ναυτικό δυστύχημα στη χώρα μας. Έμεινε στην ιστορία ως «Ο Τιτανικός της Ελληνικής Ακτοπλοΐας».

Το επιβατηγό ατμόπλοιο «Χειμάρρα», που ανήκε προηγουμένως στη Γερμανία με την ονομασία «Χέρτα», δόθηκε στη χώρα μας ως πολεμική επανόρθωση και το εκμεταλλευόταν το Δημόσιο. Απέπλευσε στις 8:30 το πρωί της 18ης Ιανουαρίου 1947, από τη Θεσσαλονίκη για τον Πειραιά, με 544 επιβάτες και 86 άνδρες πλήρωμα. Βρισκόμαστε στο μέσον του Εμφυλίου Πολέμου και το οδικό δίκτυο της χώρας ήταν σε κακή κατάσταση, αν όχι ανύπαρκτο. Έτσι, μια εναλλακτική διαδρομή από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα ήταν μέσω θαλάσσης.

Στις 4:10 τα ξημερώματα της 19ης Ιανουαρίου το «Χειμάρρα» ενώ έπλεε στον Νότιο Ευβοϊκό προσέκρουσε λόγω της πυκνής ομίχλης στις βραχονησίδες «Βερδούγια», μεταξύ Νέων Στύρων και Αγίας Μαρίνας. Είναι η επικρατέστερη εκδοχή του ναυαγίου, γιατί υποστηρίζονται και άλλες απόψεις, όπως ότι προσέκρουσε σε μαγνητική θαλάσσια νάρκη ή ότι έγινε σαμποτάζ.


Η σφοδρή πρόσκρουση προκάλεσε εισροή υδάτων και σοβαρό πρόβλημα στο πηδάλιο του πλοίου, με αποτέλεσμα να παραμείνει ακυβέρνητο. Το πλήρωμα του «Χειμάρρα» δεν φρόντισε να διατηρήσει την τάξη κατά την εγκατάλειψη του σκάφους, που έγινε τελείως ανεξέλεγκτα.

Αν και το επιβατηγό βυθίστηκε μιάμιση ώρα αργότερα και σε απόσταση μόλις ενός μιλίου από την Αγία Μαρίνα, ο πανικός που επικράτησε κατά την εγκατάλειψη του πλοίου, το φοβερό ψύχος και τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα της περιοχής, είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 383 άνθρωποι. Ανάμεσά τους πολλά γυναικόπαιδα, πολιτικοί κρατούμενοι και χωροφύλακες συνοδοί.

Στη δίκη που ακολούθησε, ο δεύτερος πλοίαρχος Μπέρτολς, που ήταν βάρδια την ώρα του ναυαγίου, καταδικάστηκε σε φυλάκιση 20 μηνών και ο πλοίαρχος Μπελέσης σε φυλάκιση 15 μηνών με αναστολή. Για την απώλεια του πλοίου το Ελληνικό Δημόσιο εισέπραξε από την ασφάλεια 70.000 λίρες Αγγλίας.

Χρόνια αργότερα, ο δύτης Κώστας Θωκταρίδης και η ομάδα του πραγματοποίησαν έρευνες στο σημείο του ναυαγίου και ανέσυραν πολύτιμα αντικείμενα. Εκτέθηκαν μαζί με κειμήλια από το ναυάγιο του Τιτανικού στις αρχές του 2006 στο Ζάππειο.

ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr

Πέμπτη, 13 Μαρτίου 2014

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς;

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς;

Σήμερα μετά από τόσα χρόνια, δεν έχει καμμία χρησιμότητα να ασχοληθούμε με το κατά πόσο νόμιμο ήταν το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Θα ήταν επίσης πολύ άδικο να κρίνουμε τα ιστορικά γεγονότα επηρεασμένοι από πολιτικές πεποιθήσεις και από ιδεολογίες, διαιωνίζοντας τα παλαιά μίση και πάθη που είχαν ολέθριες συνέπειες στη Πατρίδα μας. Σήμερα το μόνο που έχει ιστορική σημασία είναι το αποτέλεσμα των ενεργειών ενός φωτισμένου ανθρώπου, του Ιωάννη Μεταξά, που οδήγησε την Ελλάδα στη δόξα του Έπους του ΄40 και συνέβαλε αποφασιστικά στην τελική νίκη κατά του Άξονα.

Η ιστορία της οικογένειας του Ιωάννη Μεταξά ξεκινά από το 1081, στην εποχή της Μεσαιωνικής Αυτοκρατορίας μας. Είναι γεμάτη από επιφανείς άνδρες που τίμησαν και δόξασαν το όνομα της. Στην πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως, ο εκλεκτός γόνος της οικογενείας Μάρκος Αντώνιος Μεταξάς, πιστός συμπολεμιστής του τελευταίου μας Αυτοκράτορα, διακρίθηκε για τη γενναιότητα του και την αφοσίωση στο Καθήκον. Την αποφράδα ημέρα κατάφερε να διαφύγει και περνώντας από τη Χίο και την Κρήτη, έφθασε στην Κεφαλονιά όπου εγκαταστάθηκε στη περιοχή "Φραντζάτα" που μετονομάσθηκε σε "Μεταξάτα". Από τότε η οικογένεια αυτή δεν έπαυσε να δίνει στο Έθνος σημαντικούς ανθρώπους. Αρχιερείς, Στρατηγούς, Πολιτικούς, Διπλωμάτες καθώς και άλλους που διακρίθηκαν στα γράμματα και τις επιστήμες. Ανάμεσα τους ο Ανδρέας και ο Κωνσταντίνος Μεταξάς οι οποίοι ηγήθηκαν σημαντικής δυνάμεως αγωνιστών της Κεφαλονιάς που πολέμησαν ηρωικά στην Πελοπόννησο κατά την Επανάσταση του 1821.

Ο Ιωάννης Μεταξάς γεννήθηκε στις 12 Απριλίου του 1871 στην Ιθάκη όπου ο πατέρας του ο Παναγής Μεταξάς ήταν Έπαρχος. Μητέρα του ήταν η Ελένη Τριγώνη από το Αγρίνιο. Από μικρός διακρινόταν για το ήθος του και την ευφυΐα του. Στο σχολείο ήταν επιμελής μαθητής με ιδιαίτερη κλήση στα μαθηματικά. Οι γονείς του καλλιέργησαν σ’ αυτόν τη φιλοπατρία και βαθιά χριστιανική πίστη. Το 1879 η οικογένεια του μετοίκησε στον τόπο της καταγωγής της την Κεφαλονιά, όπου διέμεινε διαβιώνοντας συντηρητικά λόγω των χαμηλών εισοδημάτων της. Εκεί ο Ιωάννης συμπλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του και στις 24 Σεπτεμβρίου του 1885 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Το 1890 αποφοίτησε και ονομάσθηκε Ανθυπολοχαγός στο Όπλο του Μηχανικού. Η επιλογή του Όπλου οφειλόταν στη μεγάλη του κλίση στα μαθηματικά και γενικά στις θετικές επιστήμες. Η στρατιωτική σταδιοδρομία του ήταν από την αρχή απόλυτα επιτυχής. Οι συνεχής διακρίσεις του τον οδήγησαν στο να κερδίσει μια σημαντική υποτροφία στην Ακαδημία Επιτελών του Βερολίνου. Σύντομα η φοίτηση του στην Σχολή ανέδειξε τα υψηλά του προσόντα. Οι συμμαθητές του τον θαύμαζαν και τον παρομοίαζαν με το Πρώσο Αρχιστράτηγο Helmuth von Molkte. Οι Καθηγητές του έκπληκτοι από την επιτελική του αντίληψη παραδεχόντουσαν ότι: «ουδέν πρόβλημα άλυτο δια τον Ιωάννη Μεταξά».

Το έτος 1903 ο Ιωάννης Μεταξάς, απόφοιτος πια της Ακαδημίας επέστρεψε στην Πατρίδα και τοποθετήθηκε στο Γενικό Επιτελείο που προσπαθούσε να οργανωθεί τότε κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ακούραστος συνεργάτης του Βίκτωρα Δούσμανη φρόντισε για τη σύνταξη νέων κανονισμών για την καλύτερη οργάνωση του στρατεύματος, παράλληλα με τα καθήκοντα του Καθηγητή στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Η ευσυνειδησία του, η μεθοδικότητα του και γενικά οι ικανότητες του είχαν γίνει από νωρίς αντιληπτές στους συναδέλφους του και ειδικά στον Πρίγκιπα Ανδρέα με τον οποίο συνδεόταν φιλικά και τράβηξαν την προσοχή των ανωτέρων του, ειδικά μάλιστα του Αρχιστρατήγου Διάδοχου Κωνσταντίνου. Το 1909 ο Μεταξάς παντρεύτηκε τη Λέλα Χατζηϊωάννου. Την ίδια χρονιά όμως, στις 14 Αυγούστου, έγινε το Κίνημα του Στρατιωτικού Συνδέσμου. Ο Μεταξάς επειδή ήταν βασιλικός απομακρύνθηκε από τη θέση του και μετατέθηκε δυσμενώς στη Λάρισα. Τον Οκτωβρίου του 1910 Πρωθυπουργός ανέλαβε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Αμέσως κάλεσε τον Ιωάννη Μεταξά και του πρότεινε τη θέση του υπασπιστή και του στρατιωτικού συμβούλου. Ο Μεταξάς απαλλαγμένος από πολιτικά πάθη και γνωρίζοντας πολύ καλά ότι από αυτή τη θέση θα μπορούσε να υπηρετήσει καλύτερα αυτό το Εθνικό Συμφέρον δεν δίστασε καθόλου να τη δεχθεί. Η συνεργασία τους ήταν άψογη και από νωρίς επεκτάθηκε και στο διπλωματικό πεδίο. Σημαντική επιτυχία είχαν οι διαπραγματεύσεις του Μεταξά στη Σόφια για την Ελληνοβουλγαρική Συνθήκη λίγο πριν την έκρηξη του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου. Στη συνέχεια και σε όλη την πολεμική περίοδο ο Μεταξάς, ήταν ο κύριος εγκέφαλος του επιτελείου και μαζί με το Δούσμανη διαπραγματεύτηκε την παράδοση της Θεσσαλονίκης από τον Ταξίν Χασάν Πασά.

Στα τέλη του 1912 ο Ελευθέριος Βενιζέλος τον κάλεσε στο Λονδίνο για σύμβουλο στις διαπραγματεύσεις του. Δεν έμεινε όμως πολύ γιατί στις 16 Ιανουαρίου του 1913 ανακλήθηκε επειγόντως και στάλθηκε στην Ήπειρο, όπου ο μαχόμενος στρατός μας αντιμετώπιζε προβλήματα στις επιχειρήσεις του. Το σπάνιο επιτελικό μυαλό του Μεταξά δεν άργησε να βρει τις λύσεις. Χάρη σ’ αυτόν καταλήφθηκε το Μπιζάνι που ήταν το βασικό οχυρό για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Τον Απρίλιο του ιδίου έτους προήχθη σε Ταγματάρχη και διορίσθηκε Επιτελάρχης. Με αυτή την ιδιότητα συμμετείχε στο Δεύτερο Βαλκανικό Πόλεμο μετά το πέρας του οποίου προήχθη σε Αντισυνταγματάρχη, τοποθετήθηκε Διευθυντής Επιχειρήσεων στο Γενικό Επιτελείο καθώς και Διευθυντής στη Σχολή Πολέμου και παρασημοφορήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος.

Το Φεβρουάριο του 1915 ο Μεταξάς ανέλαβε αναπληρωτής Αρχηγός του Επιτελείου. Δεν ήθελε όμως την έξοδο της Ελλάδος στον πόλεμο και υποστήριζε τη θέληση του Βασιλιά για ουδετερότητα. Ειδικά για το θέμα της Μικράς Ασίας ήταν τελείως αντίθετος. Υποστήριζε σταθερά ότι οι δυνατότητες του Κράτους δεν θα μπορούσαν να διατηρήσουν την Ελληνική κυριαρχία στην περιοχή αυτή. Αντίθετα ο Βενιζέλος πίστευε ότι το Τουρκικό Κράτος ήταν έτοιμο να διαμελιστεί. Στην επιχείρηση των συμμάχων στα Δαρδανέλια ο Βενιζέλος ήθελε και Ελληνική συμμετοχή με ένα Σώμα Στρατού αρχικά αλλά βλέποντας έντονες αντιδράσεις περιορίσθηκε στο να θέλει να στείλει μια Μεραρχία Ο Ιωάννης Μεταξάς αντέδρασε και τότε έντονα. Έφθασε μάλιστα στο σημείο να παραιτηθεί. Πίστευε ότι η επιχείρηση αυτή ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Την ίδια άποψη είχε και Βασιλιάς με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πολιτική κρίση και να παραιτηθεί ο Βενιζέλος. Από τότε ξεκίνησε ο περίφημος Εθνικός Διχασμός και η διαμάχη Μεταξά και Βενιζέλου. Το Μάρτιο του 1915 άρχισε η επιχείρηση στα Δαρδανέλια που κατέληξε στην πανωλεθρία των συμμάχων επαληθεύοντας τις προβλέψεις Μεταξά, ο οποίος μέσα σε λίγους μήνες, τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, επανήλθε στις τάξεις του Στρατού.

Στα μέσα Νοεμβρίου 1916 κατατροπώθηκαν από Ελληνικές Στρατιωτικές Δυνάμεις, οι Αγγλογάλλοι που με επικεφαλής το Ναύαρχο Νταρντίζ ντε Φουρνιέ (Fournier) είχαν καταλάβει υψώματα του λεκανοπεδίου Αττικής και με την υποστήριξη ναυτικού πυροβολικού προσπαθούσαν να επιβάλουν τις θελήσεις τους. Τελικά, με τη διαμεσολάβηση των Πρέσβεων Ρωσίας και Ιταλίας αφέθηκαν να αποχωρήσουν και να επιβιβασθούν στα Πλοία τους. Η Γαλλία τότε θέλησε να εκδικηθεί για αυτή την ατίμωση που της είχε στοιχίσει το θάνατο πολλών στρατιωτών της. Θεώρησε υπεύθυνο το Βασιλιά Κωνσταντίνο και αποφάσισε την εκθρόνιση του. Την 11η Ιουνίου του 1917 απηύθυνε τελεσίγραφο ζητώντας την παραίτηση του Βασιλέως. Ο Κωνσταντίνος προς αποφυγή νέων αιματοχυσιών αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει το θρόνο. Αμέσως η Ελληνική Κυβέρνηση αποφάσισε υπό την υπόδειξη των «Προστάτιδων Δυνάμεων» να στείλει στην εξορία ορισμένα πρόσωπα. Ανάμεσα τους και ο τότε Συνταγματάρχης Ι. Μεταξάς ο οποίος στις 20 Ιουνίου 1917 απέπλευσε με το ατμόπλοιο «Βασιλεύς Κωνσταντίνος». Στις 29 Ιουνίου, ύστερα από ταξίδι εννιά ημερών, έφτασε στο Αιάκειο στην Κορσική όπου περιορίσθηκε μαζί με άλλους πολιτικούς εξόριστους. Μαζί του ήταν η σύζυγος του και οι δύο του κόρες. Στο διάστημα της εξορίας του, ο φιλομαθής εξόριστος στρατιωτικός δεν έμεινε αδρανής. Διάβαζε διαρκώς για να επεκτείνει ακόμα περισσότερο τη μόρφωση του και άρχισε να μαθαίνει γαλλικά. Βεβαίως φρόντισε και για τη μόρφωση των θυγατέρων του. Για να μην ξεχάσουν τη γλώσσα τους, τους δίδασκε ο ίδιος Ελληνικά από αναγνωστικό δικής του επινοήσεως. Σταδιακά η κατάσταση άρχισε να επιδεινώνετε και δεν άργησε να φθάσει η είδηση ότι οι «Φιλελεύθεροι», δηλαδή το Κόμμα του Βενιζέλου ήθελε να τους φέρει πίσω για να τους δικάσει, γεγονός που οδήγησε το Μεταξά στο να αναζητά τρόπο για να αποδράσει. Μαζί με τους επίσης εξόριστους πολιτικούς Δημήτριο Γούναρη και Γεώργιο Πεσματζόγλου συνέλαβαν ένα τολμηρό σχέδιο. Στις 6 Δεκεμβρίου το σχέδιο μπήκε σε εφαρμογή. Αρπάζοντας το αυτοκίνητο του Νομάρχη, διέσχισαν μια μεγάλη απόσταση και έφθασαν στη θάλασσα χωρίς κανείς να τολμήσει να τους σταματήσει. Από εκεί με ένα καΐκι πέρασαν στη Σαρδηνία όπου συνελήφθησαν από τις αστυνομικές αρχές. Αμέσως ο Βενιζέλος τους ζήτησε, αλλά οι Ιταλοί αρνήθηκαν.

Ένα περίπου χρόνο παρέμεινε ο Μεταξάς με την οικογένεια του στην πόλη Σιένα, υπό αυστηρή επιτήρηση. Στο διάστημα αυτό και μάλιστα στις 7 Νοεμβρίου ξεκίνησε η δίκη του χωρίς την παρουσία του. Η κατηγορία γι’ αυτόν αλλά και για το Δούσμανη ήταν για εσχάτη προδοσία. Το Στρατοδικείο στις 14 Φεβρουαρίου του 1920 τον καταδίκασε σε θάνατο. Η απόφαση όμως δεν μπορούσε να εκτελεσθεί γιατί βρισκόντουσαν στην Ιταλία. Εκτός αυτού τον επόμενο Μάιο οι καταδικασμένοι σε θάνατο πολιτικοί εξόριστοι έπαψαν να θεωρούνται κρατούμενοι από τις Ιταλικές Αρχές και στις 27 Σεπτεμβρίου 1920, ο Μεταξάς με την οικογένεια του μετακόμισαν στη Φλωρεντία.

Μετά την επάνοδο του Βασιλέως Κωνσταντίνου στην Ελλάδα στα τέλη του 1920, επέστρεψε και ο Μεταξάς για να εγκατασταθεί στο Φάληρο. Στις 7 Ιανουαρίου του 1921 ο Ιωάννης Μεταξάς αποκαταστάθηκε στο βαθμό του Υποστρατήγου. Τον Μάρτιο του 1921 έγινε μια μυστική συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Δημήτριο Γούναρη, τον Υπουργό Στρατιωτικών Νικόλαο Θεοτόκη και το Συνταγματάρχη Αθανάσιο Εξαδάκτυλο στο σπίτι του Υπουργού Οικονομικών Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, όπου συζητήθηκαν τα περί Μικρασιατικής Εκστρατείας και πρότειναν στο Μεταξά να αναλάβει την αρχιστρατηγία. Ο Μεταξάς δεν δέχθηκε την αρχιστρατηγία και τους ξαναθύμισε το παλιό του υπόμνημα που είχε καταθέσει στο Γενικό Επιτελείο από το 1914, ισχυριζόμενος με βάσιμα επιχειρήματα ότι μια τέτοια επιχείρηση θα έφερνε την καταστροφή. Δυστυχώς όμως δεν μπόρεσε να τους πείσει ούτε εκείνη τη στιγμή ούτε και όταν έγινε άλλη μια συνάντηση μετά λίγες μέρες. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι και ο Γούναρης και ο Θεοτόκης και ο Πρωτοπαπαδάκης καταδικάσθηκαν σε θάνατο στη «δίκη των έξι» και εκτελέσθηκαν στο Γουδί στις 15 Νοεμβρίου του 1922 ως υπαίτιοι της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Την περίοδο που ακολούθησε ο Εθνικός Διχασμός είχε φθάσει στο έπακρο. Οι διαμάχες Βενιζελικών και Αντι-Βενιζελικών βρισκόντουσαν σε ημερησία διάταξη. Με αφορμή τη μεγάλη εθνική μας συμφορά όλοι έψαχναν εδώ και εκεί να βρουν τι έφταιγε, χωρίς κανένας να αναλογίζεται πως εκείνο που έφταιγε ήταν η απόφαση για τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Μια απόφαση που ο Μεταξάς προσπάθησε από πολύ νωρίς να αποτρέψει! Σε αυτή τη φάση ο Ιωάννης Μεταξάς ξεκίνησε να ιδρύσει ένα κόμμα καθαρά εθνικό μακριά από αυτή την ολέθρια διαμάχη. Αυτό ήταν το Κόμμα των Ελευθεροφρόνων. Στις 12 Οκτωβρίου του 1922, εκδόθηκε το πολιτικό του μανιφέστο. Παρά τις προσπάθειες του Μεταξά, το Κόμμα δεν βρήκε την αναμενόμενη ανταπόκριση. Ο Ελληνικός Λαός παθιασμένος προτιμούσε τη διαμάχη παρά τη συμφιλίωση. Στο μεταξύ η κατάσταση χειροτέρευε και τα μεσάνυκτα της 21 Οκτωβρίου 1923 εκδηλώθηκε το κίνημα των Γ. Λεοναρδόπουλου, Π. Γαργαλίδη και Γ. Ζήρα. Το κίνημα τελικά έληξε άδοξα στις 28 Οκτωβρίου. Ο Ιωάννης Μεταξάς ο οποίος είχε αναμιχθεί στα γεγονότα πρόλαβε να φύγει από την Πάτρα με Νορβηγικό πλοίο για την Ιταλία. Στις 25 Μαρτίου 1924 μετά από μια περίοδο ταραχών και αναρχίας ανακηρύσσεται Αβασίλευτος Δημοκρατία. Το πρώτο έτος αυτής της Δημοκρατίας, είναι έτος έξι στρατιωτικών κινημάτων και πέντε κυβερνήσεων. Η χρονιά αυτή όμως έφερε και πάλι τον Ιωάννη Μεταξά στην πολιτική σκηνή. Μαζί με τον Παναγή Τσαλδάρη εκπροσώπησε τη φιλοβασιλική παράταξη στο δημοψήφισμα. Παράλληλα προσπάθησε να ανασυγκροτήσει το Κόμμα του. Οι δραστηριότητες του σταμάτησαν απότομα στις 26 Ιουνίου του 1925 με τη δικτατορία του Θεόδωρου Παγκάλου. Ο Ιωάννης Μεταξάς συνελήφθη φυλακίσθηκε και εκτοπίσθηκε.

Τα πολιτικά γεγονότα στην Ελλάδα θα εξελιχθούν ταχύτατα. Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1926 που κανένα κόμμα δεν πήρε πλειοψηφία, το Κόμμα του Μεταξά συγκέντρωσε 151.044 ψήφους που αντιστοιχούσαν σε 51 έδρες από τις 286. Ο ίδιος στα τέλη του 1926 διορίσθηκε Υπουργός Συγκοινωνίας στην Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη. Στις 27 Ιουνίου 1928, παραιτείται η Κυβέρνηση Ζαΐμη και μετά από εκλογές στις 4 Ιουλίου έρχεται στην Κυβέρνηση ο Βενιζέλος. Στις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου 1932, οι «Ελευθερόφρονες» πήραν 18.591 ψήφους για να καταλάβουν τρεις έδρες και ο Ιωάννης Μεταξάς να βρεθεί στην Κυβέρνηση του Παναγή Τσαλδάρη ως Υπουργός των Εσωτερικών. Το 1935 και το 1936 το Κόμμα του ανέδειξε επτά βουλευτές. Η ισοψηφία όμως Βενιζελικών και Αντιβενιζελικών στις εκλογές της 26 Ιανουαρίου του 1936, οδήγησαν τον Ιωάννη Μεταξά στη θέση του Υπουργού των Στρατιωτικών, όπου διορίσθηκε στις 9 Μαρτίου. Ο διορισμός αυτός ήταν κοινής αποδοχής και δεν σημειώθηκε καμμία αντίδραση από τα δύο μεγάλα κόμματα.

Στις 14 Μαρτίου ορκίστηκε η Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Δεμερτζή με Αντιπρόεδρο και Υπουργό Στρατιωτικών τον Ιωάννη Μεταξά. Σε λίγες όμως μέρες πέθανε αιφνιδίως από ανακοπή καρδιάς ο Πρωθυπουργός. Έτσι στις 13 Απριλίου του 1936, ο Ιωάννης Μεταξάς από Αντιπρόεδρος βρέθηκε Πρωθυπουργός αφού έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Στις 4 Αυγούστου του 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς διέλυσε τη Βουλή εγκαθιστώντας στην Χώρα δικτατορία. Όπως αναφέραμε και στην αρχή, η πρόθεση μας δεν είναι να σχολιάσουμε ιδεολογικά το καθεστώς του Μεταξά. Ανεξάρτητα όμως απ’ αυτό δεν μπορούμε να μην παραδεχθούμε το γεγονός ότι ο Μεταξάς ήταν εκείνος που προετοίμασε με μεγάλη επιτυχία ότι αργότερα έδωσε απέραντη δόξα στην Ελλάδα. Δεν πρέπει επίσης να παραβλέψουμε ότι επί δικτατορίας 4ης Αυγούστου προωθήθηκαν πολλά φιλολαϊκά μέτρα για τη βελτίωση της θέσεως των εργαζομένων όπως το 8ωρο και η υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Αυξήθηκαν τα κέρδη των αγροτών και δόθηκαν οι προϋποθέσεις για να βελτιωθεί η θέση όσων είχαν αγροτικά χρέη. Παράλληλα αυξήθηκαν και οι επενδύσεις αφού από το 1936 έως το 1938 αναπτύχθηκαν 567 βιομηχανίες! Σημαντικό είναι και ένα άλλο γεγονός: Το 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς αρνήθηκε να πληρώσει το χρέος της Ελλάδας στη βελγική τράπεζα Societe Commerciale de Belgique και αντιμετώπισε το Διαρκές Δικαστήριο Διεθνούς Δικαιοσύνης. Στο υπόμνημα τότε η Χώρα μας απολογούμενη είχε επισημάνει ότι: «Η Κυβέρνηση της Ελλάδος είναι ανήσυχη για τα ζωτικά συμφέροντα του Ελληνικού λαού, τη διοίκηση, την οικονομική ζωή, την κατάσταση της υγείας και την εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια της χώρας. Γι’ αυτό, δεν θα μπορούσε να προβεί σε άλλη επιλογή….». Αργότερα αναφερόμενη γενικά σε όλα τα Κράτη είχε δηλώσει συμπληρωματικά: «….Όταν μια Κυβέρνηση καλείται να επιλέξει ανάμεσα στην πληρωμή του χρέους και στην εξασφάλιση για το Λαό κατάλληλης διοικήσεως, εγγυημένων συνθηκών για ηθική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, πρέπει να επιλέξει το δεύτερο. Το Καθήκον του Κράτους να εξασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία των βασικών δημοσίων υπηρεσιών, υπερτερεί έναντι της πληρωμής των χρεών. Από κανένα Κράτος δεν μπορεί να απαιτηθεί η εκπλήρωση, μερική ή ολική των χρηματικών του υποχρεώσεων θέτοντας σε κίνδυνο τη λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών του με συνέπεια την αποδιοργάνωση της χώρας … …..». Με αυτά τα τόσο σωστά επιχειρήματα το Διεθνές Δικαστήριο δικαίωσε την Ελλάδα, δημιουργώντας ένα ευνοϊκό προηγούμενο, πάνω στο οποίο βασίσθηκε και το 2003 ανάλογη ευνοϊκή απόφαση για την Αργεντινή.

Επιτυχής ήταν και η εξωτερική πολιτική του Μεταξά. Είχε σπουδάσει στη Γερμανία και πολλοί διαδίδουν ότι ήταν γερμανόφιλος. Παρ’ όλα αυτά γεγονός είναι πως μπορούσε να δει ξεκάθαρα ότι η Αγγλία ήταν η κυρίαρχη ναυτική δύναμη της Μεσογείου. Σαν άριστος γνώστης της στρατηγικής ήξερε πολύ καλά ποια είναι η επίδραση της θαλάσσιας ισχύος στην ιστορία, όπως είχε διδάξει ο Ναύαρχος Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν (Alfred Thayer Mahan), ο μεγάλος θεωρητικός της στρατηγικής. Όπως αποδεικνύεται από την ιστορία, από νωρίς η Ελλάδα είχε ευθυγραμμιστεί απόλυτα με τους Βρετανούς. Το 1938 μάλιστα ο Ιωάννης Μεταξάς είχε προτείνει στην Αγγλική Κυβέρνηση τη σύναψη αμυντικής συμμαχίας αλλά δεν βρήκε ανταπόκριση. Ίσως γιατί οι Άγγλοι ήθελαν να παραμείνει η Πατρίδα μας όσο το δυνατό περισσότερο σε κατάσταση ουδετερότητας, χωρίς να αμφιβάλλουν για την συνδρομή της σε περίπτωση που αυτό θα ήταν αναγκαίο.

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα προσπάθησε όσο μπορούσε να αποφύγει τον πόλεμο, χωρίς όμως να σταματήσει την πολεμική προετοιμασία παρά τις προκλήσεις των Ιταλών. Αποκορύφωμα των προκλήσεων ήταν η βύθιση της ΕΛΛΗΣ από τορπιλική επίθεση το Δεκαπενταύγουστο, ενώ συμμετείχε σημαιοστολισμένη στις εορταστικές εκδηλώσεις της Μεγαλόχαρης στη Τήνο. Η έρευνα του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η ενέργεια αυτή εκτελέσθηκε από Ιταλικό Υποβρύχιο. Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώθηκε σχετικά πρόσφατα και από απόστρατο Ιταλό Ναύαρχο ο οποίος εμφανίσθηκε στα Ελληνικά Μ.Μ.Ε. και παραδέχθηκε δημόσια ότι ο τορπιλισμός της Έλλης ήταν δικό του «κατόρθωμα» όταν ήταν Κυβερνήτης στο Υποβρύχιο ΔΕΛΦΙΝΟ. Η Ελληνική Κυβέρνηση όμως που εκείνες τις στιγμές, βρισκόταν σε δύσκολη θέση αναγκάσθηκε να ανακοινώσει ότι το Πλοίο «εβλήθη δια τορπιλών αγνώστου εθνικότητος Υποβρυχίου». Αυτό έδωσε αφορμή στην αντεθνική προπαγάνδα για να διαδώσει τη φήμη ότι «τορπιλίστηκε από τους Εγγλέζους για να μας αναγκάσουν να βγούμε στον πόλεμο».

Μια μέρα μετά τον τορπιλισμό, ο Ιωάννης Μεταξάς συγκάλεσε το Υπουργικό Συμβούλιο όπου ξεκαθάρισε τη θέση του ανακοινώνοντας ότι: «… Ενώπιον αυτής της καταστάσεως, η πολιτική της Ελλάδος είναι καθαρά. Εκατό τοις εκατό, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς παζαρέματα, είμεθα παρά το πλευρό της Αγγλίας. Αυτήν την δήλωσιν, δεν σας την κάμνω δια να προκαλέσω συζήτησιν. Είναι πολιτική αποφασισθείσα, που την εγκρίνει χωρίς καμιά αμφιβολία ολόκληρος ο Ελληνικός Λαός, ο Στρατός μας και ο Βασιλεύς. Εάν υπάρχει αντίθετος, ο οποίος θέλει ν’ ακολουθήσει η Χώρα ιταλόφιλον πολιτικήν, ας εκδηλωθεί. Εάν υπάρχει μεταξύ υμών κανείς ο οποίος να μην εγκρίνει ή να έχει επιφυλάξεις ας αποχωρήση … Η πολιτική των υποχωρήσεων δεν φέρει πουθενά. Έχομεν το παράδειγμα της Ρουμανίας και του Πεταίν. Έστω και αν νικήσει ο Άξων, που το θεωρώ για πολλούς λόγους αδύνατον, οι Γερμανοί θα μας σεβασθούν πολύ περισσότερον και ως τιμίους εχθρούς και ως Έθνος που απέδειξεν πως έχει δικαιώματα να ζη ελέυθερον, παρά ως συμμάχους της τελευταίας στιγμής με προβαδίζοντας τους Ιταλούς και τους Βουλγάρους, με τας γνωστάς εδαφικάς αξιώσεις εναντίον μας … Εάν νικήσει η Μεγάλη Βρετανία, όπως πιστεύω, το μέλλον μας εις την Ανατολικήν Μεσόγειον είναι βεβαίως περίλαμπρον. Και τα πλέον τολμηρά μας όνειρα ασφαλώς θα πραγματοποιηθούν. Είναι μια καμπή της ιστορίας μας, η οποία παρουσιάζεται ίσως κάθε πεντακόσια έτη … Θα θέσωμεν την δόξαν πρώτην και ύστερα τη νίκην. Και θα δείξουμε εις τον κόσμον, ότι αι εσωτερικαί αξίαι του Ελληνισμού, δεν έχουν μειωθεί. Αι θυσίαι βεβαίως θα είναι μεγάλαι, μέγισται. Αλλά όπως εγώ είμαι έτοιμος να θυσιάσω τα πάντα, το σπίτι μου, τα παιδιά μου, τη ζωή μου, έτσι είμαι βέβαιος θα σκεφθή ο καθένας μας, ο κάθε Έλλην. Δεν επιτρέπεται να μαυρίσουμε, να κηλιδώσουμε μίαν ιστορίαν θαυμασία δυόμιση χιλιάδων ετών….»

Ήρθε και η 28η Οκτωβρίου του 1940 με την επίσκεψη του Πρέσβη της Ιταλίας Εμμανουέλλε Γκράτσι (E. Grazzi) στο σπίτι του Έλληνα Πρωθυπουργού. Η συνάντηση αυτή δεν ήταν απρόβλεπτη. Όλοι ήξεραν ότι κάποια στιγμή θα συμβεί! Ο Ιωάννης Μεταξάς ήταν καλά προετοιμασμένος και όχι μόνο αυτός. Σε ολόκληρο τον Ελληνικό Λαό είχε καλλιεργηθεί η ιδέα της αντιστάσεως στις ιταμές επιδιώξεις των Ιταλών. Το αποδεικνύει το αποτέλεσμα! Ο Ιταλός διπλωμάτης στο βιβλίο του «Η αρχή του τέλους - η επιχείρηση κατά της Ελλάδος» περιγράφει εκείνες τις στιγμές: «Ήταν λίγα λεπτά μετά τις 3 το πρωί. Χωρίς καθυστέρηση του είπα (στον Μεταξά), ότι η Κυβέρνησίς μου, μου είχε αναθέσει να τον επισκευθώ προσωπικά και να του εγχειρίσω ένα κείμενο, που δεν ήτο τίποτε άλλο, παρά το τελεσίγραφον της Ιταλίας προς την Ελλάδα με το οποίον απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση των στρατευμάτων της από την Ελληνική επικράτεια από το τις 6 π.μ. της 28 Οκτωβρίου 1940. Ο Μεταξάς άρχισε να διαβάζει το κείμενο. Τα μάτια του άρχισαν να βουρκώνουν. Το έβλεπα μέσα από τα γυαλιά του. Τελειώνοντας το διάβασμα με κοίταξε στο πρόσωπο και με λυπημένη αλλά σταθερή φωνή μου είπε: Alors, c'est la guerre, (Λοιπόν, έχουμε πόλεμο)».

Παρόμοια είναι και η περιγραφή της κόρης του Μεταξά η οποία όμως προσθέτει ότι αμέσως μετά τη φράση «Λοιπόν έχουμε πόλεμο» ο Γράτσι είπε: «όχι απαραίτητα εξοχότατε!» (Pas nécessaire, mon excellence), δηλαδή αν δεχθούν οι Έλληνες την πρόταση του δεν θα γίνει πόλεμος. Και ο Μεταξάς απάντησε λακωνικά: «όχι, είναι απαραίτητο» (Non, c'est nécessaire). Αυτό είναι το περίφημο ΟΧΙ του Μεταξά που έγινε το σύνθημα ενός ολόκληρου Λαού ο οποίος έγραψε με αίμα τις ενδοξότερες σελίδες της νεώτερης Ιστορίας μας. Στην συνέχεια ο Ιωάννης Μεταξάς συνόδευσε τον Πρέσβη μέχρι την εξώπορτα. Η συγκίνηση του δεν μπορούσε να κρυφτεί. Ο άνθρωπος αυτός εκείνη τη στιγμή είχε πάρει επάνω του όλη την μοίρα του Έθνους. Αποχαιρετώντας τον Ιταλό είπε μελαγχολικά: «Vous etes les plus forts» δηλαδή «Είσθε οι πιο ισχυροί». Ο Ιταλός Πρέσβης δεν είχε τίποτα να απαντήσει. Αποχαιρέτησε αυτόν που εκπροσωπούσε ολόκληρο το Αγέρωχο Γένος μας και έφυγε με σκυμμένο το κεφάλι. Για πρώτη φορά, σύμφωνα με τον ίδιο, αισθάνθηκε απέχθεια για το επάγγελμα του. «Αν στη μακρά σταδιοδρομία μου στην Υπηρεσία του Κράτους υπήρξε μια στιγμή που την μίσησα, ήταν όταν άκουσα αυτά τα λόγια από εκείνο τον ηλικιωμένο άνδρα που είχε καταναλώσει ολόκληρη τη ζωή του αγωνιζόμενος και υποφέροντας για την Χώρα του. Εκείνον που αυτή την υπέρτατη στιγμή, προτίμησε να διαλέξει για την Πατρίδα του το δρόμο της θυσίας και όχι το δρόμο της ατιμώσεως. Υποκλίθηκα μπροστά του με τον βαθύτερο σεβασμό και βγήκα από το σπίτι του».

Σε λίγο ακουγόταν το διάγγελμα του Πρωθυπουργού από το ραδιοφωνικό σταθμό:

«Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν δια την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της. Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία, μη αναγνωρίζουσα, εις ημάς το δικαίωμα να ζώμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν την παράδοσιν τμημάτων του εθνικού εδάφους, κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και μου ανεκοίνωσε, ότι προς κατάληψιν αυτών, η κίνησης των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα είς τον Ιταλόν Πρέσβυν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ'εαυτό και τον τρόπον με τον οποίο γίνεται τούτο ως κύρηξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος. Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλο το Έθνος ας εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε δια την Πατρίδα, τας γυναίκας και τα παιδιά σας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο Αγών».

Οι Ιταλοί έχοντας λάθος εκτίμηση της καταστάσεως και βασισμένοι σε ψευδείς πληροφορίες που άφησαν σκόπιμα οι μυστικές μας υπηρεσίες να διαρρεύσουν, ξεκίνησαν μια εκστρατεία στην αρχή του χειμώνα. Βρέθηκαν αιφνιδιαστικά όμως αντιμέτωποι με αγέρωχους και ανυποχώρητους, άριστα εκπαιδευμένους στρατιώτες που μπόρεσαν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα ελάχιστα και παρελθούσης εποχής μέσα τους, αποδεικνύοντας περίτρανα την τεράστια σημασία του έμψυχου υλικού για τις πολεμικές επιχειρήσεις καθώς και την ύπαρξη ενός ακμαιότατου ηθικού που εξακολούθησε να συντηρείται με κάθε μέσο σε όλο το διάστημα του Έπους. Δεν χρειάζεται να εξιστορήσουμε τις νίκες του Στρατού μας. Είναι όμως αναγκαίο να εμβαθύνουμε σε γεγονότα λιγότερο γνωστά.

Το Δεκέμβριο του 1940 Ιταλός Ντούτσε, Μπενίτο Μουσολίνι (Benito Amilcare Andrea Mussolini) κατάλαβε ότι η κατάσταση δεν ήταν αναστρέψιμος. Άρχισε να σκέπτεται ανακωχή. Οι Υπουργοί του όμως και οι Στρατηγοί τον έπεισαν να περιμένει. Οι Γερμανοί τότε άρχισαν να βλέπουν με ανησυχία τις εξελίξεις. Το γεγονός αυτό αναστάτωσε τον Ιωάννη Μεταξά. Στις 18 Ιανουαρίου 1941 έστειλε την παρακάτω διακοίνωση προς τη Βρετανική Κυβέρνηση: «Είμεθα αποφασισμένοι να αντιμετωπίσωμεν καθ’ οιονδήποτε τρόπον και με οιασδήποτε θυσίας ενδεχομένην γερμανικήν επίθεσιν, αλλ’ ουδόλως επιθυμούμεν να την προκαλέσωμεν….»

Αυτό είναι το τελευταίο έγγραφο που υπέγραψε ο Μεγάλος Ηγέτης. Στις 29 Ιανουαρίου 1941, ο Ιωάννης Μεταξάς πέθανε αιφνιδίως. Ολόκληρο το Έθνος τον έκλαψε. Πέθανε ενώ είχε διαδραματίσει ένα από τους πιο σημαντικούς ρόλους σε μια περίοδο όλο ταραχές και συμφορές. Πέθανε τίμιος και φτωχός όπως είχε ξεκινήσει! Μοναδική του σκέψη και φροντίδα ήταν το καλό της αγαπημένης του Πατρίδας. Την ημέρα της κηδείας του είχαν γεμίσει ασφυκτικά όλοι οι δρόμοι της Αθήνας. Δύναμη Αστυφυλάκων προηγήτο της νεκρικής πομπής με αργό πένθιμο βήμα. Αμέσως μετά ακολουθούσαν οι στρατιωτικές μπάντες και σαλπιγκτές με τυμπανιστές της Εθνικής Οργανώσεως Νεολαίας. Μετά βάδιζαν τιμητικά αποσπάσματα Χωροφυλακής, Αστυνομίας και Πυροσβεστών, ένα άγημα Βασιλικού Ναυτικού, Τμήματα Νεολαίας, συμμαχικά αγήματα και ακολουθούσαν τα στεφάνια από Αρχηγούς Κρατών. Στη συνέχεια ένας Αξιωματικός που κρατούσε σε σκούρο μαξιλάρι τα παράσημα του και κατόπιν ανάμεσα σε διπλό στίχο πρωτοετών Ευελπίδων που έφεραν τα όπλα υπομάλης, κινήτο ένα πυροβόλο πάνω στον κιλλίβαντα του οποίου υπήρχε το δρύινο φέρετρο του Μεγάλου Νεκρού. Στις 18.10 και αφού εψάλλει η τελευταία δέηση, ετάφη ο Ιωάννης Μεταξάς με ομοβροντίες πυροβόλων και εμβατήρια. Σε εκτέλεση επιθυμίας του ετάφη μαζί του και η σπάθη που έφερε στις εκστρατείες.

Αυτός ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς! Ο φωτισμένος Ηγέτης, που ο αμερόληπτος κριτής θα τον κατατάξει στις μεγάλες μορφές του Έθνους. Είναι αυτός που προετοίμασε σχολαστικά την Ελλάδα για να αντιμετωπίσει δύο «Αυτοκρατορίες» και βροντοφώνησε εκ μέρους όλου του Ελληνικού Λαού το ΟΧΙ. Τέλος, είναι εκείνος που εκτίμησε σωστά την κατάσταση και προσπάθησε να αποτρέψει την τέλεση του μεγαλύτερου εθνικού σφάλματος, της Μικρασιατικής Εκστρατείας που επιτάχυνε τον εθνικό ξεριζωμό, δημιούργησε χιλιάδες θύματα, και τέτοια δυστυχία τόσων και τόσων ομογενών μας.

Δρ. Στυλιανός Χαρ. Πολίτης, αντιναύαρχος ε.α.

elzoni.gr